การศึกษาวิเคราะห์เรื่องธรรมชาติของมนุษย์ตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท = An Analytical Study of the Human Nature in Theravada Buddhist Philosophy

Copies in the library

About this title

Title

การศึกษาวิเคราะห์เรื่องธรรมชาติของมนุษย์ตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท = An Analytical Study of the Human Nature in Theravada Buddhist Philosophy

Author

พระสมเพชร อตฺตทีโป (มาตวังแสง)

Published

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2561

Language

Thai

Notes

วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ ๑) เพื่อศึกษาแนวคิดและทฤษฎีธรรมชาติของมนุษย์, ๒) เพื่อศึกษาธรรมชาติของมนุษย์ตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท, และ ๓) เพื่อวิเคราะห์ธรรมชาติของมนุษย์ตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท วิทยานิพนธ์นี้ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ซึ่งเน้นการวิจัยทางเอกสาร โดยศึกษาจากพระไตรปิฎกและเอกสารที่เกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า มนุษย์เป็นผู้ที่มีใจสูง รู้จักสิ่งที่เป็นประโยชน์และมิใช่ประโยชน์ มีความรู้สึกนึกคิดอย่างมีเหตุผล รู้จักการตัดสินใจ และรู้จักเลือกในสิ่งที่เป็นประโยชน์ มนุษย์เป็นสัตว์ที่เกิดจากองค์ประกอบ ๒ ส่วน คือ ส่วนที่เป็นสสารหรือรูป (กาย) และส่วนที่เป็นอสสารหรือนาม (จิตหรือวิญญาณ) กายของมนุษย์ประกอบขึ้นจากหน่วยพื้นฐาน คือ ธาตุ ๔ ได้แก่ ดิน น้ำ ไฟ ลม โดยรับรู้โลกภายนอกผ่านประสาทสัมผัส ประสาทสัมผัสแต่ละอย่างจะมีอารมณ์หรือวัตถุที่เป็นของเฉพาะตน จิตหรือวิญญาณของมนุษย์มีอยู่จริง โดยอาศัยร่างกายเป็นที่อยู่เป็นธรรมชาติที่ไม่มีรูปร่าง จิตเป็นนามธรรมมีความสัมพันธ์กับร่างกาย และมีความสำคัญกว่าร่างกาย มนุษย์มีจิตหรือวิญญาณเป็นธรรมชาติพิเศษ และมีศักยภาพสูงในการฝึกฝนพัฒนาตนเอง เป็นสัตว์ที่มีปัญญาหรือมีเหตุผลในการดำเนินชีวิต ธรรมชาติของร่างกายมนุษย์มีการเปลี่ยนแปลง ไม่สามารถดำรงอยู่ในภาวะเดิมตลอดไปได้ (อนิจจตา) และถูกบีบคั้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลงภายในอยู่ตลอดเวลา (ทุกขตา) มนุษย์เป็นสัตว์ที่ต้องเกี่ยวข้องกับสังคมมาแต่กำเนิด เพราะมนุษย์เป็นสัตว์ที่มีสัญชาตญาณทั้งฝ่ายสูงและฝ่ายต่ำ คอยเป็นแรงผลักดันให้ต้องเกี่ยวข้องกับสังคม มนุษย์ควรแสดงพฤติกรรมที่ดีต่อผู้อื่นและสังคม ควรมีมิตรภาพต่อคนรอบข้าง เพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข และธรรมชาติของมนุษย์ในทรรศนะของพุทธปรัชญาเถรวาทนั้น เป็นปรากฏการณ์ของกระแสแห่งเหตุปัจจัย ที่มีการเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไปตลอดเวลา และเป็นกระแสของเหตุปัจจัยที่อาศัยกันและกันเกิดขึ้นตามกฎธรรมนิยาม ไม่มีอำนาจเหนือธรรมชาติของพรหมหรือเทพตนใดมาดลบันดาลให้มนุษย์มีธรรมชาติอย่างนั้นอย่างนี้ The thesis objectives were the follows: 1) to study the conception of the Human Nature, 2) to study the Human Nature in Theravada Buddhist Philosophy, and 3) to Analyze the Human Nature in Theravada Buddhist Philosophy. It has been conducted through the qualitative research methodology. The data were mainly collected from the Tipitaka, books, magazines, documents, commentaries and related research works. The results of the research were found that: Humans are high spirits. Know what is useful and not useful. Have a reasonable feeling decision making and know what to choose. Human is an animal that is made up of two parts are: the substance or the body and the substance (mind or spiritual). The human body consists of four basic elements are: earth, water, wind, and the outside world through the senses. Each sensory or emotional object is unique, the mind or soul of man exists, by living the body is a natural place without shape. Spirituality is the relationship with the body and is more important than the body. Human beings have a mind or spiritual nature. They have the potential to develop themselves, an animal with intelligence or reason to live. The nature of the human body has changed. It cannot exist in the same condition forever (invisible) and is subjected to internal changes all the time. Human beings are related to society. Because of humans are creatures with both high and low instincts. To be motivated to be involved in society, human beings should show good behavior towards others and society, and should have friends around. For living together peacefully and the nature of man in view of Theravada Buddhist Philosophy is a phenomenon of the flow of factors. The occurrence is up and down all the time and the flow of factors that depend on each other according to the rules. There is no supernatural power of the Brahma or the goddess to come to human nature.

Subjects

• ธรรมชาติของมนุษย์ -- การศึกษาวิเคราะห์