ศึกษาการแก้ปัญหาความขัดแย้งตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท = A study of Conflict Resolution Based on Theravada Buddhist Philosophy

Copies in the library

About this title

Title

ศึกษาการแก้ปัญหาความขัดแย้งตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท = A study of Conflict Resolution Based on Theravada Buddhist Philosophy

Author

เหลา อินเหลา

Published

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2563

Language

Thai

Notes

วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1. เพื่อศึกษาการแก้ปัญหาความขัดแย้ง 2. เพื่อศึกษาหลักพุทธปรัชญาเถรวาทในการแก้ปัญหาความขัดแย้ง 3. เพื่อวิเคราะห์การแก้ปัญหาความขัดแย้งตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท มีการดำเนินการวิจัย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบการวิจัยเอกสาร (Documentary Qualitative Research) ที่เกี่ยวข้องโดยเฉพาะผู้วิจัยได้ศึกษาค้นคว้าเอกสารปฐมภูมิจากเอกสารขั้นต้น (Primary Sources) และขั้นรอง (Secondary Sources) นำเนื้อหามาวิเคราะห์สังเคราะห์ข้อมูล และนำเสนอแนวทางการแก้ปัญหาความขัดแย้งตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท เป็นลำดับต่อไป ผลการวิจัย พบว่า ในทางปรัชญา มีความหมายในการแก้ปัญหาตามวิธีการของแต่ละสำนัก ปรัชญาตะวันตก เป็นการแก้ปัญหาด้วยหลักเหตุผล หลักกฎหมาย หลักการของศาสนา ส่วนในปรัชญาตะวันออกมีวิธีในการแก้ปัญหาความขัดแย้ง โดยการทำให้กลมกลืนกับธรรมชาติ ให้ศึกษาและทำความเข้าใจธรรมชาติมากที่สุด ให้อยู่กับธรรมชาติอย่างสันติสุข 1. การแก้ปัญหาความขัดแย้ง สภาพของความขัดแย้งที่เป็นทั้งสาเหตุและผลอยู่ในบุคคล ซึ่งความขัดแย้งหนึ่งอาจนำไปสู่ความขัดแย้งอีกเรื่องหนึ่งได้เสมอ ถ้าหากการแก้ปัญหาไม่ได้คำนึงถึงธรรมชาติของความขัดแย้งที่มีอยู่จากการเลือกใช้วิธีแก้ไขปัญหาความขัดแย้งที่ไม่เหมาะสม ซึ่งประเด็นปัญหาความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในสังคมมนุษย์ปัจจุบันนั้นได้แบ่งออกเป็น 4 ประเภทด้วยกัน คือ 1) ปัญหาความขัดแย้งภายในตนเอง 2) ปัญหาความขัดแย้งระหว่างมนุษย์กับมนุษย์ 3) ปัญหาความขัดแย้งระหว่างมนุษย์กับองค์กร 4) ปัญหาความขัดแย้งระหว่างองค์กรกับองค์กร 2. หลักพุทธปรัชญาเถรวาทในการแก้ปัญหาความขัดแย้ง จากการศึกษาสำรวจข้อมูลที่เกี่ยวกับหลักพุทธธรรมที่เหมาะสมในการนำมาแก้ปัญหาความขัดแย้ง ทั้งข้อมูลจากพระไตรปิฎก เอกสารทางวิชาการ พบว่าหลักพุทธปรัชญาที่เหมาะสมกับการแก้ปัญหาทั้ง 4 ประเภท ดังต่อไปนี้ 1) การแก้ปัญหาความขัดแย้งภายในตนเอง ด้วยหลักธรรมขันติโสรัจจะ 2) การแก้ปัญหาความขัดแย้งระหว่างมนุษย์กับมนุษย์ ด้วยหลักเบญจศีล-เบญจธรรม 3) การแก้ปัญหาความขัดแย้งระหว่างมนุษย์กับองค์กร ด้วยหลักสาราณียธรรมและ 4) การแก้ปัญหาความขัดแย้งระหว่างองค์กรกับองค์กร ด้วยหลักอคติ 3. วิเคราะห์การแก้ปัญหาความขัดแย้งตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท สรุปได้ดังนี้ 3.1 การแก้ปัญหาความขัดแย้งภายในตัวเอง ใช้หลักขันติโสรัจจะ หมายถึงต้องมีความอดทนอดกลั้นต่อความยากลำบาก อดทนต่อความอยาก อดทนต่อสิ่งยั่วยุทางวัตถุ ปฏิบัติตนด้วยความสงบเสงี่ยม ไม่แสดงอาการต่าง ๆ ที่ไม่น่าดู ให้ปรากฏแก่สาธารณะ เมื่ออดทนได้ ปัญหาความขัดแย้งภายในตัวเองก็จะบรรเทาบางลง 3.2 การแก้ปัญหาความขัดแย้งระหว่างมนุษย์กับมนุษย์ ใช้หลักเบญจศีลเบญจธรรม หมายถึง ศีลจะมีสาระที่มุ่งเพื่อการไม่เบียดเบียน ซึ่งเป็นขั้นต้นที่สุดของการสร้างสภาพแวดล้อมทางสังคม ที่เกื้อกูลของสิ่งแวดล้อม และความเป็นอยู่ส่วนตัว โดยขัดเกลาตนเองเพื่อจุดหมายที่จำเพาะมากยิ่งขึ้น 3.3 การแก้ปัญหาความขัดแย้งระหว่างมนุษย์กับองค์กร ใช้หลักสาราณียธรรม หมายถึง แนวทางปฏิบัติของผู้ที่อยู่ร่วมกันเป็นกลุ่ม ตั้งแต่ขนาดเล็ก เช่นครอบครัว จนถึงระดับประเทศชาติ วิถีชีวิตของสังคม เมื่อผูกพันอยู่กับหลักสาราณียธรรม จึงทำให้ผู้คนในสังคมโดยเฉพาะอย่างยิ่งในชนบทอยู่อย่างสงบสุข 3.4 การปฏิบัติหน้าที่ โดยปราศจากความสำเอียงเพราะความชอบ เพราะความชัง เพราะความหลง และเพราะความกลัว ให้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความถูกต้อง โดยการละเว้นจากอคติทั้ง 4 ประการ องค์กรแต่ละองค์กรก็จะมีความขัดแย้งลดลง มีผลทำให้สังคมสงบสุข และอยู่กันอย่างสันติต่อไป The objectives of this thesis were : 1) to study conflict resolution 2) to study the Theravada Buddhist Philosophy involving conflict resolution 3) to analyze conflict resolution based on Theravada Buddhist Philosophy. The data acquired for this research was documentary qualitative research, which including both primary sources and secondary sources. Analysis of data was performed and presented in form of “Conflict resolution based on Theravada Buddhist Philosophy” The results of research were found that : The Philosophical aspects, the conflict resolution is differed among western philosophy schools. Mainly, resolution is based on principle of logic, law, and religion. On the other hand, conflict resolution in eastern philosophy uses principle of nature, harmonize with nature, understand it, and peacefully live within it. 1.The conflict resolution. The problem of the conflict is both cause and effect in a person. One conflict can always lead to another. If the solution does not

Subjects

• ความขัดแย้ง