พระพุทธศาสนากับระบอบประชาธิปไตย : ศึกษาเปรียบเทียบ = Buddhism and Democratic System : A Comparative Study

Copies in the library

About this title

Title

พระพุทธศาสนากับระบอบประชาธิปไตย : ศึกษาเปรียบเทียบ = Buddhism and Democratic System : A Comparative Study

Author

พระสุธารักษ์ ธมฺมารกฺโข (ปิยมาตย์)

Published

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2564

Language

Thai

Notes

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ ๑) เพื่อศึกษาหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาที่เกี่ยวข้องกับประชาธิปไตย ๒) เพื่อศึกษาหลักการปกครองระบอบประชาธิปไตย และ ๓) เพื่อเปรียบเทียบหลักธรรมในพระพุทธศาสนากับระบอบการปกครองประชาธิปไตย งานวิจัยฉบับนี้ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ซึ่งเน้นการวิจัยทางเอกสาร โดยศึกษาจากพระไตรปิฎกและเอกสารที่เกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า ๑) หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาที่เกี่ยวข้องกับประชาธิปไตย ประกอบด้วย ๑. หลักธรรมในการปกครอง ได้แก่ หลักราชสังคหวัตถุ หลักสาราณียธรรม หลักนิติธรรม หลักจักรวรรดิวัตร หลักทศพิธราชธรรม หลักอปริหานิยธรรม หลักอคติ ๔ และหลักพรหมวิหาร ๒. หลักคุณธรรมของผู้ปกครอง ประกอบด้วย หลักโสภณธรรม หลักพหุปการธรรม หลักโลกปาลธรรม หลักสิกขาบุพพภาคธรรม หลักอุปัญญาตธรรม และหลักอัปปมาทธรรม และพระพุทธศาสนามีหลักเสียงข้างมาก คือ ใช้เสียงข้างมาก เป็นเกณฑ์ตัดสิน เรียกว่า วิธีเยภุยยสิกา การตัดสินโดยใช้เสียงข้างมาก ฝ่ายใดได้รับเสียงข้างมากสนับสนุน ฝ่ายนั้นเป็นฝ่ายชนะ ๒) หลักการปกครองระบอบประชาธิปไตย เป็นการให้ความสำคัญกับอำนาจอธิปไตยของปวงชน หรือของคนส่วนมาก หรือการยึดมั่นต่อหลักการปกครองโดยเสียงข้างมากและให้ความสำคัญแก่เสียงข้างน้อย หลักการของความเสมอภาคทางการเมือง หรือ ความเสมอภาคโดยกฎหมายของประชาชนในประเทศนั้น หลักของสิทธิเสรีภาพตามธรรมชาติของมนุษย์ ทั้งการพูด การพิมพ์ การเขียน และการรวมกลุ่ม ซึ่งจะต้องได้รับการคุ้มครอง หรือปกป้องจากกฎหมายโดยเท่าเทียมกัน และหลักของความเป็นภราดรภาพของคนในสังคม ๓) เปรียบเทียบหลักธรรมในพระพุทธศาสนากับระบอบประชาธิปไตย โดยยึดหลักพระพุทธศาสนากับหลักระบอบประชาธิปไตยเป็นของประชาชน หลักเสรีภาพ หลักความเสมอภาค หลักการปกครองโดยกฎหมาย และหลักเสียงข้างมากนั้น โดยรวมหลักอำนาจอธิปไตย เป็นหลักยึดในใจของตน ถือเป็นหลักธรรมใหญ่ที่สามารถทำให้บุคคลอยู่ร่วมกันได้ในสังคม นอกจากนี้ ศีล ๕ ยังเป็นมูลฐาน ให้เกิดการปกครองระบอบประชาธิปไตย และสร้างความมีเมตตาต่อกันในสังคมด้วย ดังนั้น หลักธรรมในพระพุทธศาสนา เป็นสิ่งที่คู่ควรแก่การนำไปปฏิบัติ ซึ่งบุคคลควรมีสิ่งเหล่านี้ประกอบ เพื่อส่งผลให้หลักการ วิธีการ กระบวนการบริหารในสังคมมีการพัฒนาไปในทางที่เจริญได้โดยง่าย The objectives of this research are: 1) to study Buddhist principles relating to democracy, 2) to study the principles of democracy, and 3) to compare Buddhist principles and democratic sytem. The data of this qualitative documentary research were collected from the Tipitaka and related documents. The results of the research were found that: 1) Buddhist principles relating to democracy consist of; 1. Principles in government or administration are Rajasangahavatthu, Saraniyadhamma, Nitidhamma, Cakkavattidhamma, Dasabidharajadhamma, Aparihaniya dhamma, Agati and Brahmaviharadhamma, and 2.Moral principles of rulers or administrators are Sobhanadhamma, Bahupakaradhamma, Lokapala dhamma, Sikkhapubbabhagadhamma, Upannatadhamma and Appamadadhamma. Buddhism has a majority vote as a decision criterion called Yebhunnasika method. According to the majority vote, the party obtaining the majority support wins the game. 2) Demovratic principles emphasizes the sovereignty of the people or majority of people. It also adheres to the principle of majority rule and giving importance to the minority, the principle of political equality or equality by law of people in the country, principles of the natural freedoms of human beings, including speaking, typing, writing and assembling, which must be equally protected by law and the principles of brotherhood of people in society. 3) In the comparison of Buddhist principles and democratic sytem, Dharma principles in Buddhism, democratic principles, principles of liberty, principles of equality, rule of law, the majority principle, and the principle of sovereignty are the significant principle that enable people to coexist in society. Furthermore, the 5 precepts are also the foundation for democracy and create loving-kindness and compassion to each other in society. The Dhamma principles in Buddhism should be implemented and practiced in order to develop and mobilize principles, methods and processes in administration in society.

Subjects

• พุทธศาสนากับประชาธิปไตย