การศึกษาวิเคราะห์ความรู้ในญาณวิทยาที่ปรากฏในพุทธปรัชญาเถรวาท = An Analytical Study Of Epistemological Knowledge In Theravada Buddhist Philosohystudent’s

Copies in the library

About this title

Title

การศึกษาวิเคราะห์ความรู้ในญาณวิทยาที่ปรากฏในพุทธปรัชญาเถรวาท = An Analytical Study Of Epistemological Knowledge In Theravada Buddhist Philosohystudent’s

Author

ภูมิภัชร์ อรุณรัตน์

Published

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2565

Language

Thai

Notes

วิทยานิพนธ์เรื่อง “การศึกษาวิเคราะห์ความรู้ในญาณวิทยาที่ปรากฏในพุทธปรัชญาเถรวาท” มีวัตถุประสงค์ดังนี้ คือ 1) เพื่อศึกษาความรู้ในญาณวิทยา 2) เพื่อศึกษาความรู้ในพุทธปรัชญาเถรวาท 3) เพื่อวิเคราะห์ความรู้ในญาณวิทยาที่ปรากฏในพุทธปรัชญาเถรวาท ผลการศึกษาวิจัย พบว่า 1.ความรู้ในญาณวิทยา คือความรู้ที่ได้มาจากการค้นหาคำตอบเรื่องความรู้ที่แท้จริงคืออะไรความรู้ที่แท้จริงมีหรือไม่ อาจกล่าวได้ว่าความรู้เกิดจากแหล่งต่าง ๆ 3 แหล่งคือประสบการณ์ทางประสาทสัมผัส การคิดหาเหตุผล และการหยั่งรู้ภายใน แนวคิดทางวัตถุนิยมถือว่า ความรู้เกิดจากประสาทสัมผัสคือการได้เห็น ได้ยิน ได้กลิ่น ลิ้มรส และการสัมผัสสิ่งภายนอก แนวคิดทางจิตถือว่า ความรู้จะเกิดขึ้นได้ต้องคิด คือเกิดกระบวนการทางจิตจึงจะรู้ว่า เห็นอะไร ได้ยินเสียงอะไร ได้กลิ่นอะไร เป็นต้น ประสาทสัมผัสเป็นแต่เพียงอุปกรณ์ของจิตเท่านั้น 2. ความรู้ในพุทธปรัชญาเถรวาท ต้องอาศัยการจำได้หมายรู้ ซึ่งทำให้เกิดการคิดพิจารณาและสามารถลงมือทำหรือพิสูจน์ด้วยตนเอง บุคคลธรรมดาทั่วไปยังต้องอาศัยการศึกษา การฟังจากผู้อื่น ถึงจะเกิดปัญญารู้แจ้งเห็นตามความเป็นจริงได้ยกเว้นคนที่มีคุณสมบัติพิเศษอย่างพระพุทธเจ้าที่สามารถค้นพบสัจธรรมที่ไม่เคยมีคนค้นพบด้วยตนเองโดยไม่ต้องให้ใครสั่งสอน 3. วิเคราะห์ความรู้ในญาณวิทยาที่ปรากฏในพุทธปรัชญาเถรวาท สรุปว่าสามารถแบ่ง 3 ส่วน ได้แก่ 1.ส่วนที่ญาณวิทยาทั้งสองแบบสอดคล้องกัน 2.ส่วนที่ญาณวิทยาทั้งสองแบบเห็นต่างกัน 3.ส่วนที่ญาณวิทยาทั้งสองแบบเห็นสอดคล้องกันในหลักการแต่แตกต่างกันในรายละเอียด The objectives of the thesis entitled “An Analytical Study of Epistemological Knowledge in Theravada Buddhist Philosophy” are as follows: 1) to study knowledge in Epistemology, 2) to study knowledge in Theravada Buddhist Philosophy, and 3) to analyze the epistemological knowledge in Theravada Buddhist Philosophy. The results of the study were found that: 1. The knowledge in Epistemology is the knowledge obtained from the search for the answers in what the true knowledge is and whether there is the true knowledge. It can be said that the knowledge is originated from 3 sources: sensual experiences, reasonable thinking, and intuition. In the concept of Materialism, the knowledge occurs from senses through seeing, hearing, smelling, tasting and touching. In Spiritualism, the knowledge is originated from thinking or thinking process that leads to what to see, what to hear, what to smell etc. Senses function as mental instrument only. 2. The knowledge in Theravada Buddhist Philosophy depends on memory, recognition, consideration and action by oneself. Individuals in general have to study and listen to the others to gain wisdom and realization. The exception is only for the one with special qualifications as the Buddha who is able to attain the ultimate truth without any guidance from the others. 3. The analysis of the epistemological knowledge in Theravada Buddhist Philosophy can be concluded into 3 aspects: 1) Two types of knowledge in Epistemology and in Theravada Buddhist Philosophy are consistent, 2) Two types of knowledge in Epistemology and in Theravada Buddhist Philosophy are different, and 3) Two types of knowledge in Epistemology and in Theravada Buddhist Philosophy are consistent in the main principles but different in details.

Subjects

• ญาณวิทยา