ศึกษาหลักพุทธปรัชญาเถรวาทที่ปรากฏในบทเพลงร่วมสมัย = The Study of Theravada Buddhist Philosophy in Contemporary Songs

Copies in the library

About this title

Title

ศึกษาหลักพุทธปรัชญาเถรวาทที่ปรากฏในบทเพลงร่วมสมัย = The Study of Theravada Buddhist Philosophy in Contemporary Songs

Author

พระมหาจักรธร อตฺถธโร (ขจรไชยกูล)

Published

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2565

Language

Thai

Notes

วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาบทเพลงร่วมสมัย 9 บทเพลงดังต่อไปนี้ คือ น้อมนมัสการ ให้โลกได้เห็น (น้ำใจคนไทย) เรื่องธรรมดา เรามีความพลัดพรากเป็นธรรมดาตราบลมหายใจสุดท้าย ดั่งดอกไม้บาน กราบพระชำระใจ ปล่อย เปรต (สัมภเวสี) 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธปรัชญาเถรวาทที่ปรากฏในบทเพลงร่วมสมัย 3) เพื่อวิเคราะห์หลักพุทธปรัชญาเถรวาทที่ปรากฏในบทเพลงร่วมสมัย รูปแบบงานวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบเอกสาร (Documentary Qualitative Research) ที่มุ่งศึกษาค้นคว้าจากข้อมูลชั้นปฐมภูมิ ชั้นทุติยภูมิ เอกสาร งานวิชาการรวมถึงสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิทางด้านพุทธปรัชญาเถรวาทและผู้ทรงคุณวุฒิทางด้านบทเพลงร่วมสมัย จำนวน 8 รูป/คน เพื่อนำข้อมูลที่ได้มาทำการวิเคราะห์และสรุปผล ผลการวิจัยพบว่า : 1. บทเพลงร่วมสมัยทั้ง 9 บทเพลง จัดเป็นสื่อประเภทหนึ่งที่มนุษย์สร้างสรรค์ขึ้น เป็นการผสมผสานกันระหว่างคำร้องและทำนอง ในส่วนของคำร้อง มีการสะท้อนและบอกเล่าเรื่องราวต่าง ๆ ตั้งแต่เรื่องพื้นฐานทั่วไปจนถึงเรื่องที่เป็นนามธรรมมีความละเอียดลึกซึ้งได้ เมื่อผสานเข้ากับทำนอง ทำให้สามารถโน้มน้าวอารมณ์ความรู้สึกของผู้ฟังได้ จึงเป็นสื่อที่ช่วยส่งเสริมการเรียนรู้ เพราะเข้าถึงผู้คนได้ง่าย ฟังได้บ่อย ให้ความเพลิดเพลิน ทำให้ง่ายต่อการจดจำ ในปัจจุบันมีการนำบทเพลงขึ้นระบบออนไลน์ ทำให้บทเพลงร่วมสมัยสามารถเข้าถึงผู้คนได้เป็นวงกว้างทั่วโลก 2. หลักพุทธปรัชญาเถรวาทที่ปรากฏในบทเพลงร่วมสมัย คือ 1) อนุสสติ 10 ได้แก่พุทธานุสสติ ธัมมานุสสติ สังฆานุสสติ สีลานุสสติ จาคานุสสติ เทวตานุสสติ มรณัสสติ กายคตานุสสติ อานาปาณสติ อุปสมานุสติ 2) โลกธรรม 8 ได้แก่ มีลาภ เสื่อมลาภ มียศ เสื่อมยศ สรรเสริญ นินทา สุข ทุกข์ และ 3) กรรม 12 ได้แก่ ชนกกรรม อุปัตถมภกกรรม อุปปีฬิกกรรม อุปฆาตกรรม ครุกรรม พหุลกรรม อาสันนกรรม กตัตตากรรม ทิฏฐิธรรมเวทนียกรรม อุปปัชชเวทนียกรรม อปราปริยเวทนียกรรม อโหสิกรรม ซึ่งเป็นหลักธรรมมีคุณค่า ส่งเสริมคุณธรรม พัฒนาจิตใจ ทำให้ผู้ศึกษาและปฏิบัติสามารถปล่อยว่าง คลายจากความเครียดและความทุกข์ สอนให้ไม่ประมาทและให้แนวทางการดำเนินชีวิตที่ดีงาม โดยที่คำร้องของบทเพลงร่วมสมัยมีการนำพระสูตรจากพระไตรปิฎกมาใส่ในเนื้อเพลงโดยตรง มีทั้งเป็นภาษาบาลีและแปลเป็นภาษาไทย รวมถึงมีการถ่ายทอดเป็นภาษาเฉพาะตัวของนักแต่งเพลง 3. จากการวิเคราะห์หลักพุทธปรัชญาเถรวาทที่ปรากฏในบทเพลงร่วมสมัยพบว่า บทเพลงร่วมสมัยมีการสะท้อนความเชื่อและค่านิยมจากคำร้อง ส่วนท่วงทำนองของดนตรีนั้นมีอิทธิพลต่อความรู้สึก สามารถโน้มน้าวความรู้สึกของผู้ฟังได้ ทำให้ฟังได้บ่อย ง่ายต่อการจดจำ ประกอบกับหลักพุทธปรัชญาเถรวาท มีคุณค่า ปลูกฝังคุณธรรม พัฒนาจิตใจและให้แนวทางการดำเนินชีวิตที่ดีงาม ซึ่งหลักพุทธปรัชญาเถรวาทที่ปรากฏในบทเพลงร่วมสมัยในงานวิจัยนี้ มีปรากฏคุณค่าดังต่อไปนี้ คือ 1) สะท้อนความเชื่อและค่านิยมในหลักพุทธปรัชญาเถรวาทของคนในสังคม ตั้งแต่วิถีชีวิต ความเชื่อเกี่ยวกับหลักธรรมคำสอนส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่นและวิธีการปฏิบัติ 2) ส่งเสริมการเรียนรู้ ทำให้ผู้ที่ได้ฟังได้เรียนรู้หลักพุทธปรัชญา เถรวาทตั้งแต่ระดับพื้นฐานไปจนถึงหลักธรรมที่มีความลึกซึ้ง รวมไปถึงสอนวิธีการปฏิบัติ ส่วนผู้ฟังจะสามารถเรียนรู้ได้มากหรือน้อยนั้นขึ้นอยู่กับความสามารถในการแต่งเพลงของผู้ประพันธ์ ความสามารถในการขับร้อง ความสามารถในการเล่นดนตรี การเรียบเรียงเสียงประสาน การบันทึกเสียงและประสบการณ์ชีวิตของผู้ฟังในขณะนั้น 3) ปลูกฝังคุณธรรม ทำให้ผู้ที่ได้ฟังมีแนวทางในการดำเนินชีวิตที่ดีงาม เป็นประโยชน์ต่อตนเองและผู้อื่น ทำให้สังคมอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข 4) โน้มน้าวความรู้สึก ทำให้ผู้ฟังรู้สึกสงบ ผ่อนคลายและปล่อยวาง มีจิตตั้งมั่น มั่นคงไม่หวั่นไหว กระทั่งทำให้เกิดความรู้สึกเกรงกลัวต่อบาปและกล้าหาญในการทำความดี This dissertation has the following objectives. Firstly, it seeks to explore nine contemporary songs namely Nom Namaskara (Eng: To pay homage), Hai Lok Dai Hen (Nam Jai Khon Thai) (Eng: To let the world experience Thai kindness), Reung Tamada (Eng: Normal things), Rao Mee Khwam Plud Phrak Pen Tamada (Eng: Separation is a part of nature), Trab Lom Hai Jai Sud Tai (Eng: Until the last breath), Dung Dok Mai Baan (Eng: Just like blossoming flowers), Krab Phra (Eng: Praying to the Buddha), Chum Ra Jai (Eng: To purify the mind), Ploi Praeta (Sumpawesi) (Eng: To release the hungry ghost Sumpawesi). Secondly, this study investigates the main tenets of Theravadan Buddhist philosophy that has appeared in contemporary music. Thirdly, the study undertakes a documentary qualitative research a