การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่พึงประสงค์ของเยาวชนด้วยกระบวนการกล่อมเกลาจิตในพระพุทธศาสนา = Desirable Behavior Modification of Youths by Mental Refining Process in Buddhism

Copies in the library

About this title

Title

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่พึงประสงค์ของเยาวชนด้วยกระบวนการกล่อมเกลาจิตในพระพุทธศาสนา = Desirable Behavior Modification of Youths by Mental Refining Process in Buddhism

Author

สมถวิล มะลิกุล

Published

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2565

Language

Thai

Notes

การศึกษาวิจัยเรื่อง การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่พึงประสงค์ของเยาวชนด้วยกระบวนการกล่อมเกลาจิตในพระพุทธศาสนา มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของเยาวชน 2) เพื่อศึกษาหลักธรรมในการขัดเกลาพฤติกรรมทางพระพุทธศาสนา 3) เพื่อบูรณาการการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของเยาวชนด้วยหลักธรรมในการขัดเกลาพฤติกรรมทางพระพุทธศาสนา 4) เพื่อนำเสนอแนวทางและองค์ความรู้เกี่ยวกับ “รูปแบบการบูรณาการการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของเยาวชน ด้วยหลักธรรมในการขัดเกลาพฤติกรรมทางพระพุทธศาสนา” เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการค้นคว้าข้อมูลจากพระไตรปิฎก เอกสารวิชาการ งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และข้อมูลจากการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 13 รูป/คน และได้นำข้อมูลมาศึกษาวิเคราะห์อภิปรายผลเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่พึงประสงค์ของเยาวชน สามารถกระทำโดยการเสริมแรงทางบวก ได้แก่ การให้คำชม ให้ความรัก การให้ทำกิจกรรมที่ชอบ และการเสริมแรงทางลบ ได้แก่ การให้คำชมเมื่อเด็กกลับถึงบ้านเร็วขึ้น การแสดงการเพิกเฉยกับพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ การให้ความรู้ใหม่ที่ดี ถูกต้อง การเป็นแบบอย่างที่ดีของพ่อแม่ผู้ปกครอง มีส่วนทำให้พฤติกรรมของเด็กมีแนวโน้มจะดีขึ้น รวมถึงการสั่งสอนด้วยการทำให้ดู ทำให้เด็กเชื่อฟังได้มากกว่าการสั่งสอนด้วยวาจา การลงโทษนั้น หากไม่จำเป็นควรหลีกเลี่ยง ไม่ควรใช้อารมณ์ ควรให้เด็กรู้เหตุผลและยอมรับ สำนึกผิด วิธีการลงโทษ ได้แก่ การดุว่า การหักค่าขนม ความสามารถในการควบคุมตนเอง กระทำแต่สิ่งที่ดีงาม เป็นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่แสดงถึงความสามารถในการพัฒนาตนเองและศักยภาพขั้นสูงของมนุษย์ หลักธรรมในการขัดเกลาพฤติกรรมทางพระพุทธศาสนา ได้แก่ สัลเลขธรรมในสัลเลขสูตร โดยได้นำเฉพาะบางหลักธรรมที่เกี่ยวข้องมาใช้ในการขัดเกลาพฤติกรรมของเยาวชน อันได้แก่ หลักสัมมาทิฏฐิ (ความเห็นถูก ความเห็นตรง) (สัมมัตตะ 10 ในอริยมรรคมีองค์ 8) เบี่ยงเลี่ยงทางผิดสู่ทางที่ถูก ขัดเกลาทักษะกระบวนการคิด, ศีล 5 (กุศลกรรมบถ 10) ขัดเกลาการมีวินัยต่อตนเอง และหน้าที่, หิริโอตตัปปะ (สัทธรรม 7) ขัดเกลาความซื่อสัตย์สุจริต, ปัญญา (สัทธรรม 7) ขัดเกลาการอยู่อย่างพอเพียง ให้ประหยัด อดออม กิเลสความโลภ โกรธ หลงเบาบางและหมดไปในที่สุด และศรัทธา (สัทธรรม 7) ขัดเกลาให้มีจิตสาธารณะในการเจริญกุศลต่าง ๆ เพื่อประโยชน์แก่ส่วนรวม รู้จักให้ แบ่งปัน และเสียสละ การบูรณาการการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของเยาวชน ด้วยหลักธรรมในการขัดเกลาพฤติกรรมทางพระพุทธศาสนา เป็นการนำเอาหลักการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของเยาวชน ตามแนวคิดทฤษฎีตะวันตกและนักวิชาการไทย บูรณาการกับหลักธรรมขัดเกลาพฤติกรรมทางพระพุทธศาสนา (สัลเลขธรรมในสัลเลขสูตร) เพื่อให้ได้รูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของเยาวชน ด้วยหลักธรรมในการขัดเกลาพฤติกรรมทางพระพุทธศาสนา ด้วยการสร้างจิตสำนึก การทำตามต้นแบบ กิจกรรมเชิงประจักษ์ และการตระหนักรู้คุณค่าในตนเอง รูปแบบการบูรณาการ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของเยาวชน ด้วยหลักธรรมในการขัดเกลาพฤติกรรมทางพระพุทธศาสนา ได้องค์ความรู้ คือ CIEASSHPS Model The research on “Desirable Behavior Modification of Youths by Mental Refining Process in Buddhism” aims to study the modification of youths’ behavior, the Dharma in behavior refining in Buddhism, to integrate the modification of the youths’ behavior by using Dhamma as a refining process, and to purpose the guideline and the new knowledge of “The Integrated Model of the Modification of the Youths’ Behavior by Using Dharma”. This research applied a qualitative research design. The data of this documentary research were collected from the Tipitaka, academic documents and previous research works, interviewing with 13 Buddhist experts, then interpreted, and analyzed as a descriptive report. The results of the study indicated that: Desirable behavior modification of youths can be done by showing the positive reinforcement, such as giving love, compliment, and favorite activities, ignoring some of inappropriate behaviors, and giving a good advice, righteousness and model. A good role model is better than verbal teaching. Penalty and emotional expression should be avoided as much as possible. Children should be encouraged to understand by reason and responsibility in order to show that they have ability of improve themselves and they have high potential of human resource development. The Buddhist Dhamma in behavior refining is Sanleka Dharmma in Sanleka Sutra. Some Dhamma principles are used in r