การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาพุทธศาสนสถาน: ศึกษาเฉพาะกรณี ที่พักสงฆ์ป่าเวฬุวัน บ้านสหกรณ์ อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี = The Community Participation in Buddhist Places: A Case Study of Veluvan Sangha’s Dwelling, Sahakorn Village, Punpin District, Surat Thani Province

Copies in the library

About this title

Title

การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาพุทธศาสนสถาน: ศึกษาเฉพาะกรณี ที่พักสงฆ์ป่าเวฬุวัน บ้านสหกรณ์ อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี = The Community Participation in Buddhist Places: A Case Study of Veluvan Sangha’s Dwelling, Sahakorn Village, Punpin District, Surat Thani Province

Author

พระครูกิตติวัฒนานุกูล (เซ่งนุ้ย)

Published

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2566

Language

Thai

Notes

วิทยานิพนธ์เรื่อง การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาพุทธศาสนสถาน: ศึกษาเฉพาะกรณี ที่พักสงฆ์ป่าเวฬุวัน บ้านสหกรณ์ อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมของชุมชน 2) เพื่อศึกษาแนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับการพัฒนาพุทธศาสนสถาน 3) เพื่อวิเคราะห์การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาพุทธศาสนสถาน ศึกษาเฉพาะกรณี ที่พักสงฆ์ป่าเวฬุวัน บ้านสหกรณ์ อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี งานวิจัยนี้เป็นเชิงคุณภาพ มีการศึกษาเอกสาร สัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูล และนำเสนอเชิงพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า: การมีส่วนร่วม คือ ความสมัครใจ ร่วมคิด การร่วมปฏิบัติ ร่วมรับผลประโยชน์ ร่วมลงทุน ร่วมประเมินผล ทำให้รู้สึกถึงความเป็นเจ้าของ โดยชุมชนอาศัยการมีส่วนร่วมแบบ บวร ในการเสริมสร้างจิตสำนึก ให้มีคุณลักษณะพึงประสงค์ ซึ่งมีความสำคัญต่อการพัฒนา คือ การสร้างความเปลี่ยนแปลงสังคมในทางที่ดีขึ้น โดยมีองค์ประกอบ คือ ระบุปัญหา วิเคราะห์ปัญหา กำหนดเป้าหมาย สร้างระบบทำงาน และจัดทรัพยากร ซึ่งอยู่ภายใต้ข้อจำกัดของธรรมชาติ และมีมนุษย์ ในมุมมอง ของพุทธศาสนา การพัฒนาที่ยั่งยืน ต้องเกิดตามระบบไตรสิกขา โดยการพัฒนาศาสนสถาน คือ การปรับปรุงสภาพ จนเป็นศูนย์กลางของชุมชน เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ โดยมีพระสงฆ์ทำหน้าที่เผยแผ่ และสาธารณูปการ ซึ่งเป็นการบำรุงรักษาศาสนสถาน ให้เป็นไปด้วยดี ส่วนหลักธรรมเกี่ยวกับการพัฒนา คือ หลักสามัคคีธรรม และหลักสาราณียธรรม โดยการมีส่วนร่วมในการพัฒนาพุทธศาสนสถาน ณ ที่พักสงฆ์ป่าเวฬุวัน บ้านสหกรณ์ มีการปรับภูมิทัศน์สถาน สร้างสถาปัตยกรรม สร้างประติมากรรม มุ่งเน้นการสร้างความรู้สึกให้แก่ชุมชนว่า พุทธศาสนสถาน ที่ร่วมกันสร้างนี้เป็นของชุมชน ทำให้เกิดความรู้สึกหวงแหน ซึ่งมี จุดเด่น คือ มีกิจกรรมแสดงธรรม ตักบาตร สวดมนต์ ทุกวันพระ จุดด้อย คือ มีป้ายประชาสัมพันธ์น้อยเกินไป, มีจุดพักผ่อนไม่เพียงพอ โอกาส คือ ชุมชน มีความศรัทธาต่อพระพุทธศาสนาเป็นพื้นฐาน อุปสรรค คือ สถานที่ตั้งเป็นที่ราชพัสดุ, กำลังทรัพย์ ในการพัฒนา สภาพปัจจุบันพบว่า จุดแข็ง ประชาชนมีอุดมการณ์ร่วมกัน มีการเคารพศรัทธาในผู้นำ มีการเคารพในสิทธิของผู้อื่น จุดอ่อน อยู่ที่ผู้สืบเจตนารมณ์มีน้อย และทุนไม่เพียงพอ โอกาส จากการยึดเหนี่ยวจิตใจของประชาชนในเรื่อง “บวร” อุปสรรค เกิดจากระบบอุปถัมภ์ ภัยพิบัติทางธรรมชาติ โดยสรุปสภาพการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาที่พักสงฆ์ ด้านสถานที่ ได้ดำเนินการตามหลัก สัปปายะ คือ ปรับปรุงมุมพักผ่อน และจัดทำป้ายประชาสัมพันธ์ มีการปรับสภาพแวดล้อม ด้านศาสนบุคคล ต้องเป็นปุคคลสัปปายะ มีปฏิสัมพันธ์กับผู้มาเยือน อยู่ในระเบียบวินัย มีภัสสะสัปปายะ คือมีการพูดจาอ่อนหวาน ทำให้เห็นว่าหากจะพัฒนาศาสนสถาน ควรต้องเริ่มจากการสร้างการมีส่วนร่วมในชุมชน ได้แก่ บ้าน และโรงเรียน เข้ามาช่วยเหลือภายในศาสนสถาน เมื่อบวรมีความร่วมมือกันแล้ว การพัฒนาศาสนสถานก็จะเป็นไปได้อย่างรวดเร็ว Thesis on community Involvement in the development of Buddhist sites: A case study of Veluvan Sangha’s dwelling, Sahakorn village, Punpin district, Surat Thani province has three objectives: 1) to study the theoretical concept of community participation, 2) to study the theoretical concept about the development of Buddhist sites, 3) to analyze the participation of communities in the development of Buddhist sites. A case study of Veluvan Sangha’s dwelling, Sahakorn village, Punpin district, Surat Thani province. This research is qualitative. documentary research, in depth interview, analyzed data, and presented analytically descriptive. The results of research were found that: Participation was a voluntary, collaborative, participation, co-benefit, joint investment, joint evaluation, giving a sense of belonging, whereby the community relies on the participation of the priest to raise awareness to have desirable attributes, which are important for development, namely to create social change for the better, analyze the problem, set goals, build work systems and manage resources that were subject to the constraints of nature and man from a Buddhist perspective sustainable development must be based on the Tri-Sikkha system by developing religious places was the improvement of conditions until it was the center of the community as an anchor to the mind with monks making missions and public facilities, which was the maintenance of religious places to be good. The principles of deve

Subjects

• การมีส่วนร่วม
• การพัฒนา