ชีวิตวิถีพุทธตามแนวธัมมปทัฏฐกถา : การศึกษาเชิงวิเคราะห์ = Buddhist Way of Life According to Dhammapadatthakatha : an Analystice Study

Copies in the library

About this title

Title

ชีวิตวิถีพุทธตามแนวธัมมปทัฏฐกถา : การศึกษาเชิงวิเคราะห์ = Buddhist Way of Life According to Dhammapadatthakatha : an Analystice Study

Author

พระสมุห์มานะชัย อภิชโย (พิพัฒสุวรรณชัย)

Published

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2566

Language

Thai

Notes

วิทยานิพนธ์เรื่อง ชีวิตวิถีพุทธตามแนวธัมมปทัฏฐกถา มีวัตถุประสงค์ 3 ประการคือ1. เพื่อศึกษาคัมภีร์ธัมมปทัฏฐกถา 2. เพื่อศึกษาชีวิตวิถีพุทธที่ปรากฏในคัมภีร์ธัมมปทัฏฐกถา 3. เพื่อวิเคราะห์ชีวิตวิถีพุทธตามแนวธัมมปทัฏฐกถา ผลของการวิจัย พบว่า คัมภีร์ธัมมปทัฏฐกถา หรือธรรมบทเป็นบทเทศนาประเภทร้อยกรอง ตามประวัติพระธรรมสังคหกาจารย์ได้รวบรวมคาถาธรรมบท จำนวน 423 คาถา ไว้เป็นหัวข้อธรรมหมวดหนึ่งในจำนวน 15 หมวด ของคัมภีร์ขุททกนิกาย พระสุตตันตปิฎก ธรรมบท นับเป็นหมวดที่ 2 ในพระไตรปิฎก ธรรมบทเป็นนิทานเรื่องเล่าของบุคคลในครั้งพุทธกาลตามที่แสดงไว้ในพระไตรปิฎก ชีวิตวิถีพุทธ เป็นชีวิตที่ดำเนินตามแนวทางแบบเป็นไปตามธรรมชาติ หรือตามความเป็นจริงของธรรมชาติ พระพุทธเจ้าทรงตรัสรู้พระธรรม ที่เป็นความจริงของธรรมชาติ ทรงตรัสรู้ด้วยใจ จึงทรงแสดงว่าใจมีความสำคัญเป็นอันดับแรกเหนือทุกสิ่ง ทรงแสดงความต้องการความสุขของมนุษย์ทั้งโลกนี้และโลกหน้า หลักธรรมสำคัญที่มีแสดงมาในธรรมบทก็คือกฎแห่งกรรม ที่แสดงเหตุและผลทั้งสามกาล หนึ่งในอดีต สองในปัจจุบัน สามในอนาคต ชีวิตวิถีพุทธตามแนวธัมมปทัฏฐกถา แบ่งออกเป็นสองประเภท คือ 1) บรรพชิต แบ่งออกเป็นสองกลุ่ม คือ กลุ่มคันถธุระที่มุ่งเน้นการศึกษาเล่าเรียนพระธรรมวินัย และกลุ่มวิปัสสนาธุระ ที่มุ่งเน้นการบำเพ็ญปฏิบัติธรรม 2) คฤหัสถ์ แบ่งออกเป็นสองกลุ่ม คือ กลุ่มอริยชนและปุถุชน วิเคราะห์ชีวิตวิถีพุทธตามแนวธัมมปทัฏฐกถา ได้ 3 มิติ คือ 1) มิติด้านตนเอง มีหลักธรรมด้านทาน ศีล ภาวนา 2) มิติด้านครอบครัว มีหลักสมธรรม 3) มิติด้านสังคม มีหลักธรรมสังคหวัตถุ ผาสุกวิหารธรรม และสามัคคีธรรม หลักธรรมทั้งหมดสรุปลงที่ไตรสิกขา ได้แก่ ศีล สมาธิ และปัญญา The objectives of the research entitled Buddhist way of life based on Dhammapadatthakatha were as follow: 1) to study the Dhammapadatthakatha scripture 2) to study the Buddhist way of life appearing in the Dhammapadatthakatha scripture 3) to analyze Buddhist way of life based on Dhammapadatthakatha The results of the research found that: Dhammapadatthakatha was still not possible to conclude whether it was all the writings of PhraBuddhakosajarn or not. Dhammapadatthakatha was a collection of stories told by people from the Buddha's time as shown in the Tripitaka. Buddhist way of life was a life that follows a natural path (or the reality of nature). The Lord Buddha attained enlightenment that is the truth of nature. He was enlightened by the heart. Thus the heart is the first priority over everything. He expressed the need for human happiness in this world and the next. An important principle expressed in the Dhammapadatthakatha is the law of karma that shown cause and effect in three tenses, one in the past, two in the present, and three in the future. Buddhist way of life based on Dhammapadatthakatha was divided into two types: 1) Monks were divided into two groups: the Ganthadhura group that focused on the study of the Dhamma and Vinaya. And Vipassanadhura group that focused on the practice of Dhamma. 2) The lay people were divided into two groups: the noble people and the common people. There were 3 dimensions of Buddhist way of life based on Dhammapadatthakatha: 1) the self dimension, there were principles of charity, precepts and meditation. 2) Family dimension, there were principles of righteousness. 3) Social dimension, there were principles of Dhammasanghavatdhu. Phasukvihardham and Fellowship. All Dhamma principles were summarized in the Threefold Discipline: morality, concentration, and wisdom.

Subjects

• ธัมมปทัฏฐกถา