การบูรณาการทุนทางวัฒนธรรมชนเผ่ากับหลักการพุทธศาสนาในการบริหารจัดการโรงเรียนพระปริยัติธรรมในจังหวัดลำพูน = An Integration of Ethnic Cultural Capital with Buddhist Principles for Phrapariyattidhamma Schools Administration in Lamphun Province

Copies in the library

About this title

Title

การบูรณาการทุนทางวัฒนธรรมชนเผ่ากับหลักการพุทธศาสนาในการบริหารจัดการโรงเรียนพระปริยัติธรรมในจังหวัดลำพูน = An Integration of Ethnic Cultural Capital with Buddhist Principles for Phrapariyattidhamma Schools Administration in Lamphun Province

Author

พระสมชาย วชิรญาโณ (วังมัน)

Published

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2566

Language

Thai

Notes

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาสภาพการบริหารจัดการโรงเรียนพระปริยัติธรรม ในจังหวัดลำพูน 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการบูรณาการทุนทางวัฒนธรรมชนเผ่ากับหลักการพุทธศาสนาในการบริหารจัดการโรงเรียนพระปริยัติธรรม ในจังหวัดลำพูน 3) เพื่อทดลองรูปแบบการบูรณาการทุนทางวัฒนธรรมชนเผ่ากับหลักการพุทธศาสนาในการบริหารจัดการโรงเรียนพระปริยัติธรรม ในจังหวัดลำพูน 4) เพื่อประเมินรูปแบบการการบูรณาการทุนทางวัฒนธรรมชนเผ่ากับหลักการพุทธศาสนาในการบริหารจัดการโรงเรียนพระปริยัติธรรม ในจังหวัดลำพูน ผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ ประกอบด้วย ผู้อำนวยการโรงเรียน จำนวน 1 รูป รองผู้อำนวยการโรงเรียน 1 คน หัวหน้าฝ่ายบริหารวิชาการ 1 คน หัวหน้าฝ่ายบริหารทั่วไป 1 รูป และครูโรงเรียนพระปริยัติธรรมพระชัยยะวงศาพัฒนา จังหวัดลำพูน 2 รูป และ 2 คน ผู้เชี่ยวชาญในการตรวจสอบรูปแบบด้วยการสนทนากลุ่มจำนวน 7 คน ผู้ใช้รูปแบบ และผู้ประเมินผลหลังการใช้รูปแบบ จำนวน 8 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกเกี่ยวกับการศึกษาสภาพ แบบสนทนากลุ่ม และแบบสอบถามความพึงพอใจของรูปแบบ โดยวิเคราะห์ผลและสรุปผลอธิบายในเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า : สภาพการบริหารจัดการโรงเรียนพระปริยัติธรรม ในจังหวัดลำพูน แนวทางการจัดกิจกรรมประจำวันและการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ในโรงเรียนนั้น ควรมีการบูรณาการกับคำสอนของพระสงฆ์ ครูบา ที่คนในชุมชนเคารพนับถือเข้าไปด้วยตลอดจนการนำความรู้เข้ามาประยุกต์ใช้กับกิจกรรมต่าง ๆ ในโรงเรียนที่คำนึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคล ความแตกต่างทางวัฒนธรรมที่มีอย่างหลากหลาย และจากผลการวิเคราะห์องค์กรพบว่าผู้เรียนสามารถปฏิบัติและเรียนรู้ตามหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ปฏิบัติตนตามความเหมาะสมของสมณะสารูป มีผู้บริหาร ที่มีวิสัยทัศน์ในการพัฒนา ตลอดจนมีครูที่ให้ความร่วมมือในการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ แต่ยังมีข้อจำกัดในความแตกต่างทางชาติพันธุ์ ความเชื่อการปลูกฝังภายในครอบครัวและยังขาดการมีส่วนร่วมจากหน่วยงานหรือองค์กรภายนอกที่จะเข้ามาพัฒนาการจัดการศึกษาร่วมกัน ซึ่งมีความจำเป็นที่จะต้องนำโอกาสทางสภาพแวดล้อมภายนอกคือการนำทุนทางวัฒนธรรม ที่ทุกคนในท้องถิ่นมีความเชื่อและศรัทธาร่วมกัน มาดำเนินการบูรณาการร่วมเพื่อใช้ในกระบวนการบริหารจัดการภายในโรงเรียนเพื่อให้เกิดการขับเคลื่อนที่มีประสิทธิภาพและยั่งยืน และผลการพัฒนารูปแบบการบูรณาการทุนทางวัฒนธรรมชนเผ่ากับหลักการพุทธศาสนาในการบริหารจัดการโรงเรียนพระปริยัติธรรม ในจังหวัดลำพูน พบว่า ผู้เชี่ยวชาญทุกคนเห็นสอดคล้องกันว่า รูปแบบการการบูรณาการทุนทางวัฒนธรรมชนเผ่ากับหลักการพุทธศาสนาในการบริหารจัดการโรงเรียนพระปริยัติธรรม ในจังหวัดลำพูน มีประเด็นการสนทนา คือ กระบวนการของรูปแบบการบูรณาการมีความสัมพันธ์สอดคล้องกัน นำไปใช้กับบริบท/กลุ่มผู้ให้ข้อมูลมีความถูกต้องที่สุด มีผลการประเมินเป็นที่ยอมรับได้ สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับบริบทอื่น ๆ ที่ใกล้เคียงกันได้ และจากการนำรูปแบบไปทดลองใช้ พบว่าเมื่อนำรูปแบบฯ บูรณาการลงในแผนการจัดการเรียนรู้ สอดรับกับวิชาพุทธประวัติสาวกพระพุทธเจ้าคำสอนของครูบาที่นำมาบูรณาการไม่ขัดแย้งกับหลักธรรมของพระพุทธเจ้าและคำสอนของครูบาสามารถนำมาบูรณาการและเสริมวิชาสังคมศึกษา หลักสูตรท้องถิ่นได้อย่างเหมาะสม สามารถบูรณาการเข้ากับกิจกรรมประจำวันของสถานศึกษาและกิจกรรมของสงฆ์ ได้อย่างเหมาะสม มีคุณค่าและเมื่อประเมินรูปแบบการการบูรณาการทุนทางวัฒนธรรมชนเผ่ากับหลักการพุทธศาสนาในการบริหารจัดการโรงเรียนพระปริยัติธรรม ในจังหวัดลำพูนแล้วพบว่าผู้ประเมินผลหลังการใช้รูปแบบมีความพึงพอใจในความชัดเจนของหลักการและเหตุผลตลอดจนวัตถุประสงค์ในการใช้รูปแบบ และรูปแบบมีความสอดคล้องกับสภาพการดำเนินงานของสถานศึกษาเป้าหมายในการดำเนินงานและนำไปใช้ในสถานการณ์จริงเพื่อหาทางแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นได้จริง ส่งผลให้นักเรียนมีพัฒนาการที่ดีขึ้น เป็นรูปแบบที่เป็นประโยชน์และสามารถพัฒนารูปแบบดังกล่าวในการบูรณาการกับชนเผ่าหรือชาติพันธุ์อื่น ๆ ได้ ถือว่าเป็นการพัฒนาที่มีคุณภาพและเกิดความยั่งยืน The objectives of this research were: 1) To study the management conditions of Phrapariyattidhamma Schools in Lamphun Province; 2) To develop a model for integrating tribal cultural capital and Buddhist principles in the management of Phrapariyattidhamma schools in Lamphun Province; 3) To experiment the model; and 4) To evaluate the effectiveness of the model. Key informants included the school director, the school deputy director, the head of academic affairs, the head of general affairs, 2 monks and 2 lay teachers of Phrapariyattitham Phra Chaiyavongsapattana School, Lamphun Province. The model examine e