รัฐกับพระพุทธศาสนา : ความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างรัฐกับคณะสงฆ์ไทย = The State and Buddhism : The Power Relations Between the State and The Thai Sangha

Copies in the library

About this title

Title

รัฐกับพระพุทธศาสนา : ความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างรัฐกับคณะสงฆ์ไทย = The State and Buddhism : The Power Relations Between the State and The Thai Sangha

Author

พระครูธรรมคุต สุทฺธิวจโน (สัพโส)

Published

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2566

Language

Thai

Notes

การศึกษาวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างรัฐกับคณะสงฆ์ไทย 2) เพื่อศึกษาบทบาทความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างรัฐกับคณะสงฆ์ไทย 3) เพื่อวิเคราะห์แนวโน้มและทิศทางความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างรัฐกับคณะสงฆ์ไทย การวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ใช้การวิจัยเชิงเอกสาร ระยะที่ 2 ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 30 รูป/คน ระยะที่ 3 ใช้การสนทนากลุ่มเฉพาะกับผู้ทรงคุณวุฒิและผู้เชี่ยวชาญจำนวน 12 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลจากทั้งสามระยะโดยใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาประกอบบริบทและตรวจสอบความสมบูรณ์ของข้อมูลโดยใช้เทคนิคสามเส้า ผลการวิจัยพบว่า ระยะที่ 1 พบว่า พระพุทธศาสนาภายใต้รัฐเป็นลักษณะของการหนุนเสริมเรื่องของการให้แนวทางในการปกครอง ตัวอย่างกรณีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงวางหลักการเมืองการปกครองเอาไว้แก่เจ้าลิจฉวีซึ่งได้ปกครองแบบสามัคคีธรรมหรือสมาพันธรัฐซึ่งถือว่ามีการปกครองที่ถือว่าค่อนข้างที่จะเป็นประชาธิปไตยมากที่สุดในยุคนั้น ระยะที่ 2 พบว่า รัฐทำหน้าที่อุปถัมภ์บำรุงคุ้มครองทางฝ่ายศาสนา คณะสงฆ์มีบทบาทต่อการเมืองการปกครองมาโดยตลอด เพราะศาสนาไม่ได้เกิดขึ้นและดำรงอยู่อย่างโดดเดี่ยว แต่เป็นส่วนหนึ่งของสังคม เกี่ยวเนื่องกับชีวิตของผู้คนและสถาบันต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นทั้งในด้านเศรษฐกิจ การเมืองและวัฒนธรรม ระยะที่ 3 พบว่า พุทธศาสนาทำหน้าที่เป็นพลังที่สร้างสรรค์บูรณาการของสังคม เป็นสถาบันที่ถ่ายทอด ปลูกฝังวัฒนธรรม และจริยธรรมทางสังคม ต้องทำหน้าที่เป็นกลไกควบคุมพฤติกรรมของสมาชิกในสังคม สร้างความเท่าเทียมกันในทางสังคมทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคมและการเมืองตามแนวทางของพระพุทธเจ้า

Subjects

• รัฐกับพุทธศาสนา