พุทธวิธีในการใช้สื่อธรรมชาติกับการบรรลุธรรม = Buddhist Methods of Using Natural Media and Enlightenment

Copies in the library

About this title

Title

พุทธวิธีในการใช้สื่อธรรมชาติกับการบรรลุธรรม = Buddhist Methods of Using Natural Media and Enlightenment

Author

พระมหาฤทธิรงค์ กิตฺติรงฺโค (เสนาน้อย)

Published

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2567

Language

Thai

Notes

วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาความหมายและความสำคัญของสื่อธรรมชาติ 2) เพื่อศึกษาพุทธวิธีในการใช้สื่อธรรมชาติ 3) เพื่อวิเคราะห์การบรรลุธรรมจากพุทธวิธีการใช้สื่อธรรมชาติ ซึ่งได้รวบรวมจากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องแล้วนำมาวิเคราะห์เพื่อหาความเชื่อมโยงระหว่างเนื้อหาต่าง ๆ ในแต่ละบทให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ ผลการวิจัยพบว่า: 1) สื่อธรรมชาติเป็นธรรมธาตุ คือ ภาวะที่ทรงตัวอยู่โดยธรรมดามีการแปรปรวนอยู่รอบตัวมนุษย์และในตัวมนุษย์ ทุกหนทุกแห่งเต็มไปด้วยธรรมชาติ ไม่มีที่ใดว่างจากธรรมชาติ การประยุกต์ใช้สิ่งใกล้ตัวเป็นสื่อเพื่อให้ได้เรียนรู้และเข้าใจในหลักธรรมง่ายขึ้นจึงมีความสำคัญในกระบวนการเรียนรู้ 2) พุทธวิธีการใช้สื่อธรรมชาติ เป็นอุปกรณ์ประกอบการสอนมีมาตั้งแต่สมัยพุทธกาล และอุปกรณ์นั้นไม่ต้องลงทุนทำขึ้นใหม่ เพราะเป็นของที่มีอยู่แล้วทั่วทุกหนทุกแห่งตามธรรมชาติ นอกจากนี้ พระพุทธองค์ยังทรงเลือกใช้ลักษณะของสื่อธรรมชาติเพื่อให้ได้ประโยชน์มากที่สุด โดยคำนึงถึงประเภทของผู้เรียนหรือผู้ฟังเป็นสำคัญ 3) วิเคราะห์การบรรลุธรรม อันเป็นความสำเร็จหรือการบรรลุจุดหมายในพระพุทธศาสนา ตั้งแต่การเข้าใจธรรมในระดับต้น ๆ คือ ระดับโลกียะ จนถึงการเข้าใจธรรมในระดับมรรคผล คือ ระดับโลกุตตระ พระพุทธองค์ทรงใช้สื่อธรรมชาติในกระบวนการฝึกและพัฒนามนุษย์เพื่อการบรรลุ สัจธรรมในระดับต่าง ๆ The objectives of this research were as follows; 1) to study the meaning and importance of natural media, 2) to study Buddhist method in using natural media, 3) to analyze attainment through Buddhist natural media which had been compiled from relevant documents and research and then analyzed to find link between various contents in each chapter to meet the objectives. The results of research were found that: 1) Natural medium was doctrinal element that was a state of ordinary stability. There were variations around human beings and within human beings. Nature was available everywhere. There was no place devoid of nature. The application of things nearby as a medium to learn and understand Buddhist principles more easily was therefore important in the learning process. 2) The Buddhist method of using natural media as teaching aids had existed since the time of the Buddha and the equipments needed no investment for new invention because it was naturally present everywhere. In addition, the Lord Buddha chose to use natural media in order to get the most benefit, taking into account the type of learners or listeners. 3) Analysis of enlightenment which is the success or attainment of the goal in Buddhism beginning from the understanding of Buddhist doctrines at the first level, that is, the mundane level until the understanding of Buddhist doctrine at the unworldly level, that is, the supra-mundane level. The Buddha used natural media in the process of human training and development to attain enlightenment at various levels.

Subjects

• การบรรลุธรรม