การเสริมสร้างชีวิตที่ดีตามแนวจูฬกัมมวิภังคสูตร = Enhancing the Quality of a Good Life According to Culakamavibhangsuttas

Copies in the library

About this title

Title

การเสริมสร้างชีวิตที่ดีตามแนวจูฬกัมมวิภังคสูตร = Enhancing the Quality of a Good Life According to Culakamavibhangsuttas

Author

ปิยพัชญ์ กุลเจริญพงศ์

Published

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2567

Language

Thai

Notes

ดุษฎีนิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์ ๑) เพื่อศึกษาการเสริมสร้างชีวิตที่ดี ๒) เพื่อศึกษาจูฬกัมมวิภังคสูตร ๓) เพื่อบูรณาการการเสริมสร้างชีวิตที่ดีด้วยจูฬกัมมวิภังคสูตร ๔) เพื่อนำเสนอองค์ความรู้เกี่ยวกับ “การเสริมสร้างชีวิตที่ดีตามแนวจูฬกัมมวิภังคสูตร” วิธีดำเนินการวิจัย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ แบบการวิจัยเอกสาร (Documentary Qualitative Research) โดยผู้วิจัยได้ศึกษาค้นคว้าเอกสารปฐมภูมิจากเอกสารขั้นต้น (Primary Source) และขั้นรอง (Secondary Source) การสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview)แบบเจาะจงบุคคลที่เกี่ยวข้องกับการเสริมสร้างชีวิตที่ดีจำนวน ๓ กลุ่ม ๑๗ รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา นำเสนอข้อมูลเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า : ๑. การเสริมสร้างชีวิตที่ดี พบว่า คุณภาพชีวิตที่ดี ประกอบด้วยปัจจัย ๓ ด้าน ได้แก่ ๑) ความสมบูรณ์ด้านร่างกายและสติปัญญา ๒) ความสมบูรณ์ด้านจิตใจและอารมณ์ ๓) ความสมบูรณ์ด้านสิ่งแวดล้อม และความสุขจะมีได้ต้องได้รับการเสริมสร้างพัฒนาคุณภาพชีวิต ให้มีความมั่นคงต่อตนเองครอบครัวและสังคม ๔ ทาง ได้แก่ ๑) ทางกาย ๒) ทางจิตใจและอารมณ์ ๓) ทางสังคมและสิ่งแวดล้อม และ ๔) ทางปัญญา ๒. จูฬกัมมวิภังคสูตร พบว่า เป็นพระสูตรจำแนกกรรม ที่บุคคลได้กระทำไว้ตอนยังมีชีวิตเมื่อตายจากโลกนี้จะได้รับผลของกรรมที่ตนทำไว้ มีเจตนาเป็นเหตุทำให้มนุษย์เกิดมาต่างกัน มี ๑๔ข้อ ๗ คู่ คือ ๑) มีอายุสั้น - อายุยืน ๒) มีโรคมาก - มีโรคน้อย ๓) มีผิวพรรณทราม - ผิวพรรณงาม ๔) มีศักดาน้อย - ศักดามาก ๕) มีโภคะน้อย โภคะมาก ๖) เกิดในตระกูลต่ำ - ตระกูลสูง ๗) มีปัญญาน้อย - มีปัญญมาก จากพุทธพจน์ สัตว์ทั้งหลายมีกรรมเป็นของตน มีกรรมเป็นทายาท มีกรรมเป็นกำเนิด มีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์ มีกรรมเป็นที่พึ่งอาศัย กรรมย่อมจำแนกสัตว์ให้เลวและดีได้ ๓. บูรณาการการเสริมสร้างชีวิตที่ดีด้วยจูฬกัมมวิภังคสูตร พบว่า องค์ประกอบที่สำคัญอยู่ ๒ ส่วน คือ กายกับใจ หรือ รูปกับนาม โดยมุ่งเน้นการพิจารณาถึงความเป็นจริงของชีวิตของตน มุ่งฝึกฝนเสริมสร้างพัฒนาเปลี่ยนแปลงตนเองด้วยการลด ละ เลิกในส่วนไม่ดีเพิ่มในส่วนที่ดีให้ดียิ่งขึ้นเพื่อเข้าถึงความสงบสุขในชีวิต เข้าใจความเป็นจริงของโลก แนวคิดการเสริมสร้างชีวิตที่ดีตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท เป็นแนวความคิดแบบยั่งยืนที่ควบคู่ไปกับการเสริมสร้างชีวิตที่ดีให้เกิดความสงบสุขต่อตนเองและผู้อื่น ๔. องค์ความรู้ที่ได้จากการวิจัย ได้แก่ “PMSW Strong” โมเดล P มาจาก Physically Strong มีความเข้มแข็งทางกาย M มาจาก Mentally Strong มีความเข้มแข็งทางจิตใจ S มาจาก Socially Strong มีความเข้มแข็งทางสังคม และ W มาจาก Wisdom Strong มีความเข้มแข็งทางปัญญา The objectives of the dissertation are 1) to study the enhancement of wellbeing, 2) to explore the principles of Culakamavibhangsuttas, 3) to establish a model for well-being enhancement by integrating the principles of Culakamavibhangsuttas, and 4) to illustrate a body of knowledge on 'enhancing the quality of a good life in accordance with the principles of Culakamavibhangsuttas.' The research study was mainly achieved through an in-depth study and analysis of information derived from documents, including the Tipiṭaka, textbooks and relevant documents as primary resources. Additionally, in-depth interviews were conducted with 17 individuals in 4 expert groups: 1) 5 Buddhist monks specializing in Buddhist philosophy, 2) 5 Buddhist monks who are academic scholars, 3) 5 experts, and 4) 2 business executives. In data analysis, content analysis was employed. The results are presented using descriptive statistics. The key research Findings are as follows : 1) Regarding the principles of life enhancement, it is found that the elements contributing to an individual’s quality of life should encompass factors in three dimensions: 1) physical and intellectual strength, 2) mental and emotional strength, and 3) environmental strength. In enhancing the quality of life of Thai people in the 21st century, it is observed that well-being can be promoted through a comprehensive enhancement of four aspects: 1) physical strength, 2) mental ane emotional strength, 3) social and environmental strength, and 4) wisdom strength. 2) In the pursuit of enhancing the quality of life through the principles of Culakamavibhangsuttas, numerous principles derived from Buddhist teachings and philosophy are found to be applicable and can be integrated to improve well-being and