รูปแบบการจัดงานฌาปนกิจตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาทในจังหวัดร้อยเอ็ด = The Model of Cremetion Arrangements According to Theravada Buddhist Philosophy in Roi Et Province

Copies in the library

About this title

Title

รูปแบบการจัดงานฌาปนกิจตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาทในจังหวัดร้อยเอ็ด = The Model of Cremetion Arrangements According to Theravada Buddhist Philosophy in Roi Et Province

Author

พระครูขันติวราภิรม อนงฺคโณ (วรรณพฤกษ์)

Published

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2567

Language

Thai

Notes

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและนำเสนอรูปแบบการจัดงานฌาปนกิจตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาทในจังหวัดร้อยเอ็ด โดยแบ่งเป็น 4 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ 1) การศึกษาแนวคิดและหลักการในการจัดงานฌาปนกิจในสังคมไทย 2) การวิเคราะห์หลักพุทธปรัชญาเถรวาทที่เกี่ยวข้องกับพิธีฌาปนกิจในจังหวัดร้อยเอ็ด 3) การบูรณาการหลักพุทธปรัชญาเถรวาทในการจัดงานฌาปนกิจในพื้นที่จังหวัดร้อยเอ็ด และ 4) การเสนอองค์ความรู้และรูปแบบการจัดงานฌาปนกิจที่เป็นเอกลักษณ์ตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท ผลการวิจัยพบว่า : แนวคิดหลักในการจัดงานฌาปนกิจในสังคมไทยมี 3 ประการ ได้แก่ 1) การอุทิศส่วนบุญให้กับผู้ล่วงลับ 2) ความเชื่อเกี่ยวกับชีวิตหลังความตาย และ 3) การสืบทอดวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่นในพิธีการต่าง ๆ เช่น ประเพณีบุญแจกข้าว และฮีต 12 ของชาวอีสาน นอกจากนี้ หลักพุทธปรัชญาเถรวาทที่มีบทบาทสำคัญ ได้แก่ ทิศ 6 ซึ่งกำหนดหน้าที่ที่บุคคลควรปฏิบัติต่อกัน, หลักศรัทธา 4 ซึ่งเน้นความเชื่อในกรรมและผลของกรรม, และบุญกิริยาวัตถุ 3 ที่เป็นแนวทางปฏิบัติในการทำบุญ ได้แก่ การให้ทาน การรักษาศีล และการเจริญภาวนา ผลการบูรณาการแสดงให้เห็นว่าพิธีฌาปนกิจในจังหวัดร้อยเอ็ดมีการเน้นการทำบุญและอุทิศส่วนกุศลให้กับผู้ล่วงลับตามหน้าที่ของบุตรหลานในหลักทิศ 6 และให้ความสำคัญกับการแสดงความเคารพต่อผู้ตายตามหลักศรัทธา 4 ทั้งนี้ งานฌาปนกิจในยุคปัจจุบันมีการเน้นการให้ทานมากกว่าการรักษาศีลและการเจริญภาวนา ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงในพิธีกรรมทางสังคมและศาสนา งานวิจัยนี้ได้นำเสนอ TRI-BP Model ซึ่งประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ ได้แก่ Tradition (ประเพณี), Ritual (พิธีกรรม), และ Integration of Buddhist Philosophy (การบูรณาการพุทธปรัชญา) เพื่ออธิบายแนวทางการจัดงานฌาปนกิจในจังหวัดร้อยเอ็ดอย่างเป็นระบบ โดยเน้นถึงความสำคัญของการสืบทอดประเพณีและการบูรณาการหลักพุทธศาสนาในพิธีกรรม ทั้งนี้ TRI-BP Model สะท้อนถึงการรักษาแก่นแท้ของประเพณีที่เน้นความกตัญญู การทำบุญเพื่อส่งเสริมบุญกุศล และการสร้างความสามัคคีในชุมชน ผ่านการจัดงานฌาปนกิจที่เป็นเอกลักษณ์ของจังหวัดร้อยเอ็ด This dissertation aims to study and offer the model of cremation arrangement according to Theravada Buddhist philosophy in Roi Et Province, divided into 4 main issues: 1) to study of the concept and principles of cremation arrangement in Thai society, 2) to analyze of Theravada Buddhist philosophy related to cremation ceremonies in Roi Et Province, 3) to integrate of Theravada Buddhist philosophy in cremation arrangements in Roi Et Province, and 4) to offer the knowledge and the unique cremation arrangement models according to Theravada Buddhist philosophy. The research results found that : The main concepts of cremation in Thai society are 3: 1) the dedication of merit to the deceased person, 2) the belief in life after death, and 3) the continuation of local traditions in various ceremonies, such as the rice-giving festival and the 12 customs of the Isan people. In addition, the important Theravada Buddhist philosophy is the 6 directions, which define the duties that people should perform towards each other, the 4 principles of faith, which emphasize belief in karma and the results of karma, and the 3 merit-making objects, which are guidelines for making merit, namely giving alms, keeping the precepts, and practicing meditation. The results of the integration show that cremation ceremonies in Roi Et Province emphasize making merit and dedicating merit to the deceased according to the duties of children and grandchildren according to the 6 directions, and give importance to showing respect to the deceased according to the 4 principles of faith. In this regard, cremation ceremonies in the present era emphasize giving alms more than keeping the precepts and practicing meditation, which reflects changes in social and religious rituals. This research offers the TRI-BP Model, which consists of 3 components: Tradition, Ritual, and The Integration of Buddhist Philosophy, to explain the systematic approach to organizing cremation ceremonies in Roi Et Province, emphasizing the importance of preserving traditions and integrating Buddhist principles into ceremonies. The TRI-BP Model reflects the preservation of the essence of traditions that emphasize gratitude, making merit to promote