บทบาทพระสงฆ์ต่อการสร้างจิตสำนึกในการปกครองระบอบประชาธิปไตยแก่เยาวชนไทย : กรณีศึกษา คณะสงฆ์ภาค 8 = Roles of Buddhist Monks on Democracy Awareness for Thai Youth : a Case Study of the Sangha Region 8

Copies in the library

About this title

Title

บทบาทพระสงฆ์ต่อการสร้างจิตสำนึกในการปกครองระบอบประชาธิปไตยแก่เยาวชนไทย : กรณีศึกษา คณะสงฆ์ภาค 8 = Roles of Buddhist Monks on Democracy Awareness for Thai Youth : a Case Study of the Sangha Region 8

Author

พระครูพิสุทธิธรรมาภรณ์ (ทองสะคม)

Published

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2567

Language

Thai

Notes

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) เพื่อศึกษาบทบาทของพระสงฆ์ในปัจจุบัน ในเขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 8 ในการสร้างจิตสำนึกในการปกครองระบอบประชาธิปไตยแก่ เยาวชนไทย 2) เพื่อสังเคราะห์บทบาทของพระสงฆ์ในเขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 8 ในการสร้างจิตสำนึกในการปกครองระบอบประชาธิปไตยแก่เยาวชนไทย และ 3) เพื่อเสนอแนะรูปแบบการเสริมสร้างเยาวชนให้มีจิตสำนึกในการปกครองระบอบประชาธิปไตยของพระสงฆ์ในเขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 8 เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญแบ่งออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 เป็นการเก็บข้อมูลจากการศึกษา แนวคิดทฤษฎีจากหนังสือ ตำรา และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องรวมถึงข้อมูลการสัมภาษณ์เชิงลึกจากพระสังฆาธิการ จำนวน 8 รูป ระยะที่ 2 สังเคราะห์บทบาทของพระสงฆ์ โดยใช้การสนทนากลุ่มย่อยแบบ small group discussion การสนทนากลุ่มกับพระสอนศีลธรรม ครู และนักเรียน จำนวน 42 รูป/คน ระยะที่ 3 เป็นการเสนอแนะรูปแบบการเสริมสร้างเยาวชนให้มีจิตสำนึกในการปกครองระบอบประชาธิปไตยของพระสงฆ์ต่อการปกครองคณะสงฆ์ภาค 8 ประกอบไปด้วย การยกร่างรูปแบบ ขั้นตอนตรวจสอบ และกลั่นกรองรูปแบบผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 ท่าน เป็นผู้ประเมินรูปแบบความถูกต้อง ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบ ผลการวิจัยพบว่า 1. พระสงฆ์ในเขตปกครองคณะสงฆ์ ภาค 8 มีบทบาทในการสร้างจิตสำนึกในการปกครองระบอบประชาธิปไตยแก่เยาวชนไทย โดยการใช้เทคนิคการสอนธรรมแบบประยุกต์ระหว่างพุทธศาสนากับหลักการประชาธิปไตย มีการใช้เทคโนโลยีและสื่อประกอบการสอน สอนเรื่องเสรีภาพและความเสมอภาคในความเป็นมนุษย์ มีการจัดโครงการอบรมหรือกิจกรรมต่าง ๆ และเป็นต้นแบบในการดำเนินชีวิตตามหลักธรรม มีการบูรณาหลักธรรมกับหลักการประชาธิปไตย ได้แก่ อัตตาธิปไตย ประชาธิปไตย ธัมมาธิปไตย หลักอวิโรธนะ หลักอุปจารสมุฏฐาน หลักเยภุยยสิกา หลักสามัคคีธรรม หลักทศพิธราชธรรม หลักปฏิรูปตนเองหรือหลักการพึ่งพาตนเอง หลักการไม่ผูกขาดอำนาจ หลักพรหมวิหาร หลักกาลามสูตร หลักเบญจศีล หลักอนัตตา หลักอริยสัจ และหลักทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ ส่วนหลักธรรมที่พระสงฆ์นำมาใช้สร้างจิตสำนึกในการปกครองระบอบประชาธิปไตยแก่เยาวชนไทย ประกอบด้วย 1) ฆราวาสธรรม 2) ทิศ 6 3) สังคหวัตถุ 4) เบญจศีล 5) การพึ่งพาตนเอง และ 6) คารวธรรม 2. จากการสังเคราะห์เนื้อหา พบว่า บทบาทของพระสงฆ์ในเขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 8 ในการสร้างจิตสำนึกในการปกครองระบอบประชาธิปไตยแก่เยาวชนไทย มีความสอดคล้องกับหลักการของการปกครองตามระบอบประชาธิปไตย โดยบทบาทด้านการปกครอง พระสงฆ์ยึดพระธรรมวินัยเป็นธรรมนูญสูงสุด เคารพ และปฏิบัติตามกฎหมายของประเทศไทยเช่นเดียวกับพลเมืองไทยคนอื่น ๆ ที่มีรัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุด บทบาทด้านศาสนศึกษา พระสงฆ์มีหน้าที่ที่ต้องศึกษาพระธรรมวินัยและสั่งสอนพระภิกษุและสามเณรให้เรียนรู้พระธรรมวินัย บทบาทด้านการศึกษาสงเคราะห์ พระสงฆ์จัดตั้งและสนับสนุนสถานศึกษาโดยไม่กีดกันหรือเลือกปฏิบัติต่อผู้อื่น บทบาทด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนา พระสงฆ์มีบทบาทในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาแก่ทุกคนโดยเสมอภาคและเท่าเทียมกัน บทบาทด้านการสาธารณูปการ พระสงฆ์เป็นผู้นำในการพัฒนาสังคมและชุมชน ส่งเสริมการศึกษา และอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมตามสิทธิและหน้าที่ และบทบาทด้านการสาธารณสงเคราะห์ พระสงฆ์มีเสรีภาพในการสงเคราะห์ช่วยเหลือผู้ยากไร้ ผู้ด้อยโอกาส และผู้ประสบภัยโดยการปลูกฝังจิตสำนึกและให้กำลังใจ และส่งเสริมสุขภาพ 3. รูปแบบการเสริมสร้างเยาวชนให้มีจิตสำนึกในการปกครองระบอบประชาธิปไตยของพระสงฆ์ในเขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 8 มีความสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ โดยการเชื่อมโยงระบอบประชาธิปไตยกับหลักธรรมผ่านการอบรมคุณธรรมจริยธรรม มีโครงสร้างที่ความเหมาะสม เพราะออกแบบโดยใช้วิธีการเชิงระบบและมีองค์ประกอบที่สัมพันธ์กัน สามารถนำไปปฏิบัติได้จริง สามารถวัดผลลัพธ์และประสิทธิภาพ จากปัจจัยนำเข้าและกระบวนการดำเนินการ มีความถูกต้อง ตามหลักทฤษฎีของวิธีการเชิงระบบ มีความคุ้มค่า ด้านสังคม จริยธรรม และเศรษฐกิจ และมีความเสี่ยงและข้อจำกัด The objectives of the research were to (1) study the current roles of Buddhist monks under the Sangha Council’s Ecclesiastical Administrative Region 8, so-called the Sangha Region 8, in cultivating democratic consciousness among Thai youth, (2) synthesize the roles of Buddhist monks under the Sangha Region 8 in fostering democratic awareness among Thai youth; and (3) propose a model for strengthening democratic consciousness among Thai youth as implemented by Buddhist monks under the Sangha Region 8. It was a qualitative research project conducted through in-depth interviews with key informants, divided into three phases: Phase 1 involved