ศึกษาวิเคราะห์หลักกาลามสูตรในพุทธปรัชญาเถรวาท เพื่อประยุกต์ใช้ในสังคมปัจจุบัน = An Analytical Study on Kalamasuta in Theravada Buddhist Philosophy to Apply to Use in The Current Society

ตัวเล่มในห้องสมุด

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง

ศึกษาวิเคราะห์หลักกาลามสูตรในพุทธปรัชญาเถรวาท เพื่อประยุกต์ใช้ในสังคมปัจจุบัน = An Analytical Study on Kalamasuta in Theravada Buddhist Philosophy to Apply to Use in The Current Society

ผู้แต่ง

พระอรรนพ โกวิโท (ยุทธเลิศ)

พิมพ์ที่

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2560

ภาษา

ไทย

หมายเหตุ

วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาหลักความเชื่อทั่วไป 2)เพื่อศึกษาหลักกาลามสูตรในพุทธปรัชญาเถรวาท 3) เพื่อวิเคราะห์คุณค่าหลักกาลามสูตรในพุทธปรัชญาเถรวาท เพื่อประยุกต์ใช้ในสังคมปัจจุบัน ผลการวิจัยพบว่า ความเชื่อทั่วไป คือ ความเชื่อทางธรรมชาติ เทพเทวา วิญาณ คำสอนทางศาสนา ไสยศาสตร์ ลักษณะความเชื่อเกิดจากความสงสัย ความกลัว การสืบทอดอำนาจ และหวังโชคลาภสักการะ ความเชื่อสังคมไทยปัจจุบัน เชื่อในประเพณี วัฒนธรรม และโลกโซเซียล กาลามสูตรในพุทธปรัชญาเถรวาท คือหลักธรรมคำสอนพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอนให้รู้จักใช้เหตุผลและปัญญา ก่อนตัดสินปลงใจเชื่อ มี 10 ประการ คือ อย่าพึ่งเชื่อเพราะอ้างว่าได้ฟังตามกันมา อย่าพึ่งเชื่อเพราะอ้างว่าถือปฏิบัติสืบทอดกันมา อย่าพึ่งเชื่อเพราะอ้างว่าเป็นข่าวลือ อย่าพึ่งเชื่อเพราะอ้างว่ามาจากตำราหรือคัมภีร์ อย่าพึ่งเชื่อเพราะอ้างว่าตรงกับหลักตรรกะ อย่าพึ่งเชื่อเพราะอ้างว่าตรงกับหลักอนุมาน อย่าพึ่งเชื่อเพราะอ้างว่าตรึกตรองเอาตามอาการที่ปรากฏ อย่าพึ่งเชื่อเพราะอ้างว่าสิ่งนั้นเข้ากันได้กับความคิดเห็นหรือทฤษฎีของตน อย่าพึ่งเชื่อเพราะอ้างว่าผู้พูดดูน่าเชื่อถือ และอย่าพึ่งเชื่อเพราะอ้างว่าสมณะผู้นี้เป็นครูเรา คุณค่าหลักกาลามสูตรในพุทธปรัชญาเถรวาท 1) การใช้ปัญญามากกว่าศรัทธา คือ ความเชื่อศรัทธาแบบดั่งเดิมปฏิบัติกันมา จนชินกลายเป็นประเพณี วัฒนธรรม และแบบแผน อาจเป็นความเชื่อที่งมงาย กาลามสูตรเน้นสอนให้ใช้ปัญญาพิจารณาตัดสินความถูกต้องเสียก่อนจึงค่อยเชื่อ 2) การปฏิบัติมากกว่าทฤษฎี คือ การศึกษาเรียนรู้ เป็นเพียงอวิชชา ไม่อาจรู้จริง กาลามสูตรสอนให้ปฏิบัติเพื่อให้รู้แจ้งเห็นจริงเสียก่อนจึงค่อยเชื่อ 3) การพึงพาตนเองมากกว่าพึงคนอื่น คือ การอาศัยสิ่งอื่นที่คิดว่าดลบันดาลให้เกิดความสุขและความทุกข์ เช่น เชื่อในเทพเจ้าสูงสุด ผีเรือน ผีบ้าน พระภูมิ กาลามสูตรจึงสอนให้พึงตนเองโดยการปฏิบัติตนเองจนให้รู้แจ้งเห็นจริง 4) การเชื่อในกฎแห่งกรรมมากกว่าพิธีกรรม คือ การเชื่อเรื่องเทพเทวา ไสยศาสตร์ อำนาจลึกลับ จนกลายเป็นพิธีกรรม กาลามสูตรจึงสอนให้เชื่อในเรื่องกรรม คือ การกระทำ ทางกาย วาจาและใจ เชื่อว่าผลของกรรม เชื่อว่ากรรมที่บุคคลกระทำแล้ว ไม่ว่าดีหรือชั่ว ย่อมก่อให้เกิดผลตามสมควรแก่เหตุเสมอ และเชื่อว่าสัตว์มีกรรมเป็นของๆ ตน และ5) การใช้ปัญญามากกว่าเชื่อโลก Social Network การส่งและรับสารระหว่างผู้ส่งกับผู้รับได้ ทำให้มีการเข้าใจผิดบ้างถูกบ้าง จนกลายเป็นสังคมฐานความเชื่อ กาลามสูตรสอนให้ใช้เหตุผลก่อน โดยใช้ปัญญาตรวจสอบค้นคว้าข้อมูลหาคำตอบให้แน่ชัด โดยไม่ควรเชื่อปราศจากข้อมูลที่เป็นจริง ดังนั้น หลักกาลามสูตรจึงเป็นพระสูตรที่ให้พิจารณาให้ดีเสียก่อน แล้วค่อยเชื่อ ถ้าทำได้อย่างนี้ ถือว่าสมกับเป็นชาวพุทธ ไม่เชื่ออะไรอย่างไร้เหตุผล โดยไม่พิจารณาว่าควรเชื่อหรือไม่เพียงไร The thesis served the purposes: 1) to study beliefs in general, 2) to pursue the rule of beliefs in Kalama Sutta of Theravada Buddhist philosophy, 3) to analyze values of the rule of beliefs in it for applying in the current Thai society. Results of the research have found the following findings: Beliefs in general embrace those in natural phenomena, gods and deities, souls, religious teachings, and superstitions; such beliefs arise out of doubts, frights, transmission of powers, hopes of pitfalls and free offerings, conditions of current Thai societies, traditions, cultures, and social media. The case in point for dealing with beliefs in Kalama Sutta of Theravada Buddhist philosophy refers to the Buddha’s own teachings; he intentionally teaches his disciples how to contemplate using their logical solutions and wisdom prior to making their decisions on firm beliefs. The rule of beliefs in Kalama Sutta is comprised of ten headings that: “Do not be led by 1) reports, 2) traditions, 3) hearsays, 4) the authority of the texts, 5) mere logics, 6) inference, 7) appearance, 8) responding to their own ideas and theories, 9) reliability, 10) the idea of being one’s own teachers. The values of beliefs in Kalama Sutta of Theravada Buddhist philosophy have been found that: 1) The use of ones’ faiths rather than wisdom, i.e. individuals cling to their original faiths from one generation to another until they are accustomed to such faiths to the greatest extent that their faiths become their traditions, cultures, and formats, which in fact their original faiths may be blind ones. That i

หัวเรื่อง

• กาลามสูตร -- การศึกษาวิเคราะห์
• ความเชื่อ -- การศึกษาวิเคราะห์
• พุทธศาสนากับสังคม