การพัฒนาการคิดแบบองค์รวมด้วยหลักธรรมในพระพุทธศานา = Development of Holistic Thinking with Buddhist Principles

ตัวเล่มในห้องสมุด

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง

การพัฒนาการคิดแบบองค์รวมด้วยหลักธรรมในพระพุทธศานา = Development of Holistic Thinking with Buddhist Principles

ผู้แต่ง

ชายนำ ภาววิมล

พิมพ์ที่

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2564

ภาษา

ไทย

หมายเหตุ

ดุษฎีนิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับการพัฒนาการคิดแบบองค์รวม 2) เพื่อศึกษาหลักธรรมในพระพุทธศาสนาที่เกี่ยวกับการพัฒนาการคิด 3) เพื่อบูรณาการการพัฒนาการคิดแบบองค์รวมด้วยหลักธรรมในพระพุทธศาสนา 4) เพื่อนำเสนอองค์ความรู้เกี่ยวกับการบูรณาการการพัฒนาการคิดแบบองค์รวมด้วยหลักธรรมในพระพุทธศาสนา โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบวิจัยเอกสาร การวิเคราะห์เชิงพรรณนา และสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ทรง คุณวุฒิจำนวน 11 รูป/คน เป็นหลัก ผลการวิจัยพบว่า แนวคิดแบบองค์รวมและการคิดแบบองค์รวมอันเป็นกระแสหลักของสังคมโลกยุคปัจจุบันมี 3 แนวคิดหลักได้แก่ ความเป็นทั้งหมดตามนัยปรัชญากรีกโบราณ ตัวแบบเชิงระบบ และจิตวิทยาเก็สตัลท์ ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสารสนเทศในสังคมโลกยุคฐานวิถีชีวิตใหม่เป็นเหตุปัจจัยที่นำไปสู่ข้อเรียกร้องในการหาวิธีการคิดใหม่ที่เกื้อหนุนให้มนุษย์เป็นกำลังคนคุณภาพผู้เปรื่องปัญญา มีสมรรถนะในการคิดเพื่อสร้างนวัตกรรมและผลผลิตทางการคิดเชิงพาณิชย์ สามารถใช้ประโยชน์จากปัญญาประดิษฐ์และหุ่นยนต์ได้อย่างชาญฉลาด วิธีการคิดที่พึงนำมาใช้ในการพัฒนากำลังคนคุณภาพคือ ลักษณะการคิด 3 ได้แก่ การคิดเชิงเหตุผล การคิดเชิงสร้างสรรค์ การคิดเชิงความเป็นไปได้ กับความสามารถ 3 ได้แก่ ความสามารถในการคิดเชิงสัญลักษณ์ ความสามารถในการคาดคะเน ความสามารถในการทำให้เกิดผลอย่างต่อเนื่อง ญาณทัสสนะและอริยสัจสี่เป็นหลักธรรมตัวอย่างซึ่งแสดงให้เห็นถึงความเป็นองค์รวมบนฐานของการคิดที่ดีคือ เป็นจริง มีประโยชน์ ปฏิบัติได้ ถูกกาลเทศะ โดยมีหลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับการคิดโดยตรงคือ มรรคมีองค์แปดและอัญญาสมานาเจตสิก ส่วนการคิดแบบองค์รวมในพระพุทธศาสนาคือ การหยั่งเห็นภาพรวมของหลักธรรมต่าง ๆ ที่เพียงพอกับการพิจารณาโดยแยบคาย และนำไปสู่ผล 3 ประการได้แก่ ความรู้แจ้งตามความเป็นจริง การแก้ปัญหาให้หมดไปโดยสิ้นเชิง และความเจริญโดยบริบูรณ์ วิธีการพัฒนาการคิดในพระพุทธศาสนามี 2 แนวทางคือ การพัฒนาโดยใช้หลักปรโตโฆะสะ - โยนิโสมนสิการ และการนำเกณฑ์การพิจารณาสัตว์โลกของพระบรมศาสดามาปรับประยุกต์ใช้ การคิดแบบองค์รวมเชิงพุทธเป็นกระบวนทัศน์ที่สร้างความสมดุลให้กับวิธีคิดและผลิตภาพทางการคิดเพื่อตอบสนองความต้องการในสังคมโลกยุคฐานวิถีชีวิตใหม่ สารัตถะแห่งการคิดแบบองค์รวมประกอบด้วยความพรั่งพร้อม ความถึงพร้อม และความเพียงพอกับการดำเนินชีวิตที่ดีของปัจเจกบุคคล โดยใช้ตัวชี้วัด“ปทุมเกณฑ์”เป็นแนวทางการพัฒนาการคิดแบบองค์รวมที่มุ่งเน้นการเสริมสร้างสมรรถนะและทักษะทางจิตที่เอื้อต่อการคิดแบบองค์รวม แล้วสังเคราะห์เป็นความรู้ที่เรียกว่า ผลึกการคิดที่มุ่งสู่ความเจริญโดยบริบูรณ์ (The Buddhist Synergetic Thinking Growth Model) The objectives of this dissertation were as follows: 1) to study concept and theory of holistic thinking development, 2) to study Buddhist principles in thinking development, 3) to integrate holistic thinking development with the Buddhist principles, and 4) to propose a new body of knowledge on holistic thinking development integrated with Buddhist principles. The data of this documentary research were collected from documents and in-depth interviews with 11 experts. The data were analyzed and synthesized and then presented by a descriptive method. The results of research were found that: There are 3 mainstreams of holistic concept and thinking. They are the whole of ancient Greek Philosophy, System Model and Gestalt psychology. The effects of science and information technology changes lead to a requirement for new thinking in order to make manpower being wise, to strengthen innovative thinking or productive thinking, to utilize artificial intelligence and robot astutely. The method in developing manpower consists of 3 types of thinking; Rational Thinking, Creative thinking, and Feasible Thinking, and 3 abilities; Symbolic Thinking, Predictability, and Ability to bring effect continuously. Nyanadassana and the Four Noble Truths are the examples of holistic thinking based on a good thinking that consists of reality, usefulness, practice and propriety. The Buddhist principles concerning directly to thinking are the Eightfold Path and Annasamana Cetasika. The holistic thinking in Buddhism is the ability to insight the whole dimensions of the principles for reflection. That can lead to 3 advantages; realization, absolutely problem solving, and synergetic gr

หัวเรื่อง

• การคิดตามแนวพุทธธรรม