อำนาจของภาษาและวรรณกรรมไทย

ตัวเล่มในห้องสมุด

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง

อำนาจของภาษาและวรรณกรรมไทย

ผู้แต่ง

สุจิตต์ วงษ์เทศ

ครั้งที่พิมพ์

พิมพ์ครั้งที่ 1

พิมพ์ที่

กรุงเทพฯ : นาตาแฮก, 2566

ภาษา

ไทย

ISBN

9786165984584

หมายเหตุ

ภาษาและวรรณกรรมไทยสมัยเริ่มแรก -- คำบอกเล่าเริ่มแรกในดินแดนไทย -- วัฒนธรรมอินเดียแผ่ถึงอุษาคเนย์ -- อำนาจของภาษาไทย -- วัฒนธรรมนานาชาติในภาษาและวรรณกรรมไทย -- ก่อนเข้าสู่ความเป็นสมัยใหม่ ภาษาและวรรณกรรมไทยสมัยเริ่มแรก : สภาพแวดล้อมใกล้ชิดวัฒนธรรมฮั่น -- คำบอกเล่าเริ่มแรกในดินแดนไทย : ความเชื่อกระตุ้นภาษาและวรรณกรรม ; ผู้หญิงมีสถานะสูงกว่าผู้ชาย ; เรื่องเล่าจากรูปเขียนบนหิน ; เซ่นผีแม่ข้าว ; น้ำฝนจากกบ, คางคก ; ตะกวดมีพลัง ; เรื่องเล่าในพิธีเลี้ยงผีฟ้า ; โพนช้าง ; บวดควาย ; หมาส่งขวัญขึ้นฟ้า ; นกส่งขวัญขึ้นฟ้า ; เรื่องนาค ; เรื่องขุนบรม ; ปลาบู่ทอง ; พระรถ นางเมรี ; โคลงกลอนจากคำคล้องจอง ; ขับลำคำคล้องจอง ; กว่าจะเป็นร้อยกรอง -- วัฒนธรรมอินเดียแผ่ถึงอุษาคเนย์ : การเข้าถึงอุษาคเนย์ของวัฒนธรรมอินเดีย ; สุวรรณภูมิในวรรณกรรมคำบอกเล่า ; ไม่อาณานิคม ; ศาสนาพุทธไปสุวรรณภูมิ ; ผี ปะทะ พราหมณ์-พุทธ ก่อนผสมปนเปกัน ; วรรณกรรมของคนชั้นน้ำ ไม่คนทั่วไป ; วัฒนธรรมอินเดียผดุงอำนาจชนชั้นนำ ; กำเนิดโลกและมนุษย์ ; จักรพรรดิราช ; สมมุติราช ; เทวราช ; มหาภารตะ, รามายณะ -- อำนาจของภาษาไทย : ภาษาไทยลุ่มน้ำเจ้าพระยา 1,500 ปี ; ภาษาไทยในรัฐสยาม 1,000 ปีมาแล้ว ; เขียนภาษาไทยด้วยอักษรเขมร ; รัฐเก่าร่วงโรย รัฐใหม่รุ่งเรือง ; วรรณกรรมคนชั้นนำ ; คนทั่วไป "เขียนไม่ได้ อ่านไม่ออก" ; กฎหมาย ; กฎมณเฑียรบาล ; ระบบศักดินา ; ยอพระเกียรติและนิยายเชิงสังวาส ; อินทราภิเษก ; โมงครุ่ม, คุลาตีไม้, ระเบง ; โองการแช่งน้ำ ; รามเกียรติ์ ; อนิรุธคำฉันท์ ; ทวาทศมาส, กำสรวลสมุทร, ยวนพ่าย ; สมุทรโฆษคำฉันท์ ; ดุษฎีสังเวยและกล่อมช้าง ; ท้างฮุ่งท้าวเจือง ; กาพย์ขับไม้เรื่องรถเสน -- วัฒนธรรมนานาชาติในภาษาและวรรณกรรมไทย : พงศาวดารเหนือ ; พระราชพงศาวดาร ; แนวคิดแบบตะวันตกในกาพย์ห่อโคลง ; กาพย์เห่เรือของเจ้าฟ้ากุ้ง ไม่เคยใช้เห่เรือ ; กลอนชาวบ้านถูกจับบวชเป็นกาพย์ ; เทศน์มหาชาติสร้างปึกแผ่น ; เพลงชาวบ้าน-เพลงชาววัง ; กลอนบทละคร ; เพลงยาวของชนชั้นนำ ไม่ใช่ของไพร่ ; จินดามณี ; ปูมราชธรรม ; ไตรภูมิพระร่วง -- ก่อนเข้าสู่ความเป็นสมัยใหม่ : ปาจิตกุมารกลอนอ่าน ; ระเด่นลันได วรรณกรรมการเมืองเสียดสีสังคม ; พระอภัยมณี วรรณกรรมการเมือง ; ขุนช้างขุนแผน ; พระลอเป็นนิยาย ; จารึกพ่อขุนรามคำแหง “ศิลปะเพื่อศิลปะ” กับ “ศิลปะเพื่อชีวิต” ปะทะและประดาบกันสืบเนื่องยาวนานในศตวรรษที่แล้ว อำนาจรัฐรวมศูนย์หนุนหลัง “ศิลปะเพื่อศิลปะ” แล้วกีดกันใส่ร้าย “ศิลปะเพื่อชีวิต” ทำให้ภาษาและวรรณกรรมไทยได้รับนิยามยกย่องเป็นงานศิลปะบริสุทธิ์เพื่อศิลปะล้วนๆ “ไม่การเมือง” จากนั้นใช้กล่อมเกลาและครอบงำสังคมไทยผ่านระบบการศึกษานับร้อยปีมาแล้ว ในโลกความจริง ภาษาและวรรณกรรมไทยเป็นผลผลิตของสังคม-การเมืองและเศรษฐกิจ เพราะคนที่มีพลังสร้างสรรค์ทางภาษาและวรรณกรรมทุกยุคทุกสมัย ล้วนอยู่ใต้อำนาจของสังคม-การเมืองและเศรษฐกิจสมัยนั้นๆ ไม่มียกเว้น

หัวเรื่อง

• วรรณกรรม -- ประวัติและวิจารณ์