มิติแห่งการพัฒนาปัญญาในมหานิบาตชาดก = Dimensions of Wisdom Development in the Mahānipāta Jātaka

ตัวเล่มในห้องสมุด

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง

มิติแห่งการพัฒนาปัญญาในมหานิบาตชาดก = Dimensions of Wisdom Development in the Mahānipāta Jātaka

ผู้แต่ง

พระนิโรธ มหารชัน (ชุติชโย)

พิมพ์ที่

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2567

ภาษา

ไทย

หมายเหตุ

ดุษฎีนิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาการพัฒนาปัญญา 2) เพื่อศึกษามิติแห่งการพัฒนาปัญญาในมหานิบาตชาดก 3) เพื่อบูรณาการการพัฒนาปัญญาด้วยมิติแห่งการพัฒนาปัญญาในมหานิบาตชาดก 4) เพื่อนำเสนอองค์ความรู้เกี่ยวกับ “รูปแบบการบูรณาการการพัฒนาปัญญาด้วยมิติแห่งการพัฒนาปัญญาในมหานิบาตชาดก” เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบการวิจัยเอกสารโดยศึกษาจากพระไตรปิฎก อรรถกถา งานวิจัยที่เกี่ยวข้องและสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ทรงคุณวุฒิ 17 รูป/คน นำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหานำเสนอเชิงพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า : 1. การพัฒนาปัญญา ได้แก่ การพัฒนาสติปัญญามนุษย์ตามทฤษฎีพหุปัญญาของโฮวเวิร์ด การ์ดเนอร์ ซึ่งมีวิธีพัฒนาปัญญา 10 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านภาษา 2) ด้านตรรกศาสตร์ และคณิตศาสตร์ 3) ด้านดนตรี 4) ด้านร่างกายและการเคลื่อนไหว 5) ด้านมิติสัมพันธ์ 6) ด้านมนุษยสัมพันธ์ 7) ด้านการเข้าใจตนเอง 8) ด้านธรรมชาติ 9) ด้านการดํารงชีวิต 10) ด้านการสอน 2. การพัฒนาปัญญาในมหานิบาตชาดกเป็นการใช้ปัญญาที่ปรากฏในเรื่องราวของพระโพธิสัตว์ 10 ชาติ ได้แก่ 1) เตมิยชาดก 2) มหาชนกชาดก 3) สุวรรณสามชาดก 4) เนมิราชชาดก 5) มโหสถชาดก 6) ภูริทัตตชาดก 7) จันทกุมารชาดก 8) นารทกัสสปชาดก 9) วิธุรชาดก 10) เวสสันดรชาดก การพัฒนาปัญญานี้ตั้งอยู่บนฐานของปัญญา 3 คือ สุตมยปัญญา จินตามยปัญญา และภาวนามยปัญญา 3. บูรณาการการพัฒนาปัญญาด้วยมิติแห่งการพัฒนาปัญญาในมหานิบาตชาดกย่อมสามารถพัฒนาปัญญาเชิงจริยธรรม ความสามารถด้านต่าง ๆ ในการดำรงชีวิต การเป็นพลเมืองที่ดี และการมีความเห็นที่ถูกต้อง ความเห็นที่ถูกต้องเป็นรากฐานของการพัฒนาด้านอื่น ๆ เพราะจะสามารถพัฒนาการคิด การพูด การกระทำให้ดีงามขึ้นเป็นลำดับ และสามารถขจัดทุกข์ให้หมดไปในที่สุด ปัญญาพัฒนาที่พัฒนาแล้วย่อมดำเนินชีวิตได้ดีทั้ง 2 ด้าน คือ ประกอบการงานอาชีพต่าง ๆ ให้มีความสุขได้ในสังคมและการปัญญาบริสุทธิ์เพื่อขจัดทุกข์ให้สิ้นไป 4. รูปแบบที่สังเคราะห์ได้จากการวิจัยมิติแห่งการพัฒนาปัญญาในมหานิบาตชาดก เรียกว่า “PAWG MODEL” P = PERFECTIONS หมายถึง การบำเพ็ญบารมี 10 ทัศ ของพระโพธิสัตว์ A = ADVANTAGES หมายถึง ประโยชน์อันเกิดการนำบารมีเหล่านั้นเป็นตัวตั้ง W = WISDOM หมายเอา การฟัง การคิด การดูให้ประจักษ์ G = GOAL หมายถึง มีสัมมาสัมโพธิญาณเป็นเป้าหมายสูงสุด The objectives of this dissertation are as follows: 1) To study the wisdom development. 2) To study the dimensions of wisdom development in the Mahānipāta Jātaka. 3) To integrate the wisdom development with the dimensions of wisdom development in the Mahānipāta Jātaka. 4) To present the body of knowledge about “Model of integrating wisdom development with dimensions of wisdom development in the Mahānipāta Jātaka”. The study is a documentary qualitative research collecting data from both Tipitaka, commentaries, other relevant researches and in-depth interviews with 17 key informants. The information obtained was analyzed and presented descriptively. The research results found that: 1. Wisdom development refers to the development of human intelligence according to the theory of Prof. Dr. Howard Gardner. There are 10 aspects of intelligence as follows; 1) language 2) logic and mathematics 3) Music 4) Body and movement 5) Dimensional relation 6) Human relations 7) Self-understanding 8) Nature 9) Living 10) Teaching. 2. Wisdom development in the Mahānipāta Jātaka refers to the wisdom utilizing found in the 10 stories of Bodhisatva called ten great birth stories of the Buddha namely; 1) Temiya Jātaka 2) Mahajanaka Jātaka 3) Suvannasāma Jataka 4) Nemirāja Jātaka 5) Mahosatha Jātaka 6) Bhūridatta Jātaka 7) Canda Kumara Jātaka 8) Naradabrahma Jātaka 9) Vidhurapudita Jātaka 10) Vessantara Jātaka. The wisdom development in Buddhism is based on the 3wisdom principles; Sutamayapaññā, Cintāmayapaññā, and Bhāvanāmayapaññā. 3. Integration of wisdom development with dimensions of wisdom development in the Mahānipāta Jātaka can develop wisdom in ethical approach, abilities in various occupations, good citizenship and having the correct opinion. Particularly right understanding is the foundation of wisdom development in other areas because it can cultivate your thinking, speaking, and acting to be better in order. and be able to eliminate suffering in the end. Developed wisdom can lead a good life in both aspects: e

หัวเรื่อง

• มหานิบาตชาดก