บูรณาการคติความเชื่อการสร้างอุโบสถตามแนวพุทธปรัชญาเถรวาทของวัดในจังหวัดกาฬสินธุ์ = The Integration of Beliefs in the Ubosatha Hall’s Construction Based on Theravada Buddhist Philosophy of the Temples In Kalasin Province

ตัวเล่มในห้องสมุด

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง

บูรณาการคติความเชื่อการสร้างอุโบสถตามแนวพุทธปรัชญาเถรวาทของวัดในจังหวัดกาฬสินธุ์ = The Integration of Beliefs in the Ubosatha Hall’s Construction Based on Theravada Buddhist Philosophy of the Temples In Kalasin Province

ผู้แต่ง

พระครูสุชัยมงคลกิจ สุคโต (การสำเนียง)

พิมพ์ที่

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2566

ภาษา

ไทย

หมายเหตุ

ดุษฎีนิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับคติความเชื่อการสร้างอุโบสถ 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธปรัชญาที่เกี่ยวกับคติความเชื่อการสร้างอุโบสถ 3) เพื่อบูรณาการคติความเชื่อการสร้างอุโบสถตามแนวพุทธปรัชญาเถรวาทของวัดในจังหวัดกาฬสินธุ์ 4) เพื่อเสนอองค์ความรู้เกี่ยวกับบูรณาการคติความเชื่อการสร้างอุโบสถตามแนวพุทธปรัชญาเถรวาทของวัดในจังหวัดกาฬสินธุ์ โดยการศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลจากพระไตรปิฎก ตำราและเอกสารที่เกี่ยวข้องเป็นหลักและการสัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่มพระสังฆาธิการที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญด้านประเพณีบุญเบิกฟ้า จำนวน 5 รูป และกลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านพุทธศาสนา/นักวิชาการศาสนา จำนวน 5 รูป/คน รวมทั้งสิ้น จำนวน 10 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา นำเสนอข้อมูลเชิงพรรณนา ผลจากการวิจัยพบว่า: 1. แนวคิดเกี่ยวกับคติความเชื่อการสร้างอุโบสถ เมื่อเกิดความเชื่อความศรัทธาเพิ่มมากขึ้นในชุมชนชาวพุทธจึงมีความต้องการสร้างวัดและอุโบสถเพิ่มมากขึ้น ความขาดแคลนของแต่ละวัดจึงเป็นปัญหามาตลอด อุโบสถเป็นสิ่งปลูกสร้างที่มีความสำคัญและทรงคุณค่าเป็นเอกลักษณ์เฉพาะเป็นสถานที่ประดิษฐานองค์พระพุทธรูปที่เป็นองค์แทนพระพุทธองค์เป็นที่ยกขึ้นแสดงปาฏิโมกข์และเป็นสถานที่อุปสมบทของพุทธศาสนิกชนที่ต้องการเข้ามาสู่ร่มกาสาวพัสตร์ เพื่อประพฤติปฏิบัติที่ขัดเกลากาย วาจาและใจ ให้ถูกต้องตามหลักศรัทธาในพระพุทธศาสนา 2. หลักพุทธปรัชญาที่เกี่ยวกับคติความเชื่อการสร้างอุโบสถ หลักศรัทธา “สทฺธา สทฺทหนํ สทฺธา” แปลว่า ความเชื่อ ชื่อว่า ศรัทธา มี 4 ประการ คือ กรรมศรัทธา เชื่อกรรม เชื่อกฎแห่งกรรม, วิปากศรัทธา เชื่อผลของกรรม, กรรมสกตาศรัทธา เชื่อว่าสัตว์มีกรรมเป็นของตน และตถาคตโพธิศรัทธา เชื่อความตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า เมื่อความศรัทธาพรั้งพร้อมจึงเกิดพลังความสามัคคีของชุมชนชาวพุทธ สร้างสรรค์อุโบสถได้ด้วยความวิจิตรงดงามถูกต้องสมบูรณ์แบบ ซึ่งเชื่อว่าเป็นวัตถุนามัยอันมีผลต่อจิตใจทำให้เกิดความเลื่อมใสศรัทธาเพิ่มขึ้น มีการงดการกระทำบาปอกุศล การรักษาศีลอุโบสถ จิตก็จะเกิดความตั้งมั่นไม่หวั่นไหว เรียกว่า สมาธิอุโบสถ หรืออุปจารสมาธิ จิตจึงเกิดกุศลเจตนา นำพาให้เกิดปัญญาอันแจ่มกระจ่างเข้าสู่เส้นทางอันบริสุทธิ์บริบูรณ์ 3. บูรณาการคติความเชื่อการสร้างอุโบสถตามแนวพุทธปรัชญาเถรวาทของวัดในจังหวัดกาฬสินธุ์ คือ อุโบสถเป็นสุนทริยธาตุ อันเกิดจาก อิฐ หิน ปูน ทราย หลอมรวมเข้าด้วยกัน สร้างสรรค์ปั้นแต่งให้เกิดความงามวิจิตรที่ประจักษ์อันทรงคุณค่า เชื่อมโยงเข้าสู่แห่งจิตวิญญาณ ทำให้เกิดพลังศรัทธา นำพาให้เกิด ปุญญเขต เรียกว่า แดนแห่งบุญวัตถุทานมัยที่ปรากฎให้เต็มบริบูรณ์ประดุจดั่งวิมานบนพื้นปฐพี วิถึแห่งพระพุทธศาสนาซึ่งเป็นแดนศักดิ์สิทธิ์เป็นเอกลักษณ์และเป็นเขตพระราชทานวิสุงคามสีมา ทำให้เกิดสิทธิพิเศษของชุมชนชาวพุทธ โดยปฏิสัมพันธ์ คือการนำหลักธรรมพุทธปรัชญามาประพฤติปฏิบัติ ทำให้เกิดความสงบสุข บริสุทธิ์ทางกาย วาจา และใจ จึงเป็นปาฏิหาริย์ในพระพุทธศาสนา ความเป็นอิสระจากเครื่องพันธนาการ หลุดพ้นจากกองทุกข์ ถึงบรมสุข คือ ความงามอันนิรันดร์ 4. ได้องค์ความรู้ใหม่ที่ได้เรียกว่า “CPBV MODEL” C = Capel คือ การสร้างอุโบสถในวัดจังหวัดกาฬสินธุ์, P = Principles คือ หลักธรรมในพุทธศาสนาที่ส่งผลต่อความเชื่อในการสร้างอุโบสถ ได้แก่ หลักศรัทธา, อรรถประโยชน์, อนุสสติ และอริยวัฒน์, B = Belief หมายถึง คติความเชื่อ ความศรัทธาในการสร้างอุโบสถ และ V = Virtue หมายถึง อานิสงส์ที่ได้จากการสร้างอุโบสถ The objectives of this thesis were 1) to study the concept of belief in Ubosatha Hall’s construction 2) to study the Principles of Theravada Buddhist philosophy regarding the beliefs in Ubosatha Hall’s construction 3) to integrate the belief in Ubosatha Hall’s construction based on Theravada Buddhist philosophy of the temples in Kalasin Province, and 4) to present the knowledge about the integration of beliefs in Ubosatha Hall’s construction of the temples in Kalasin Province. By studying and analyzing information from the Tripitaka, Mainly related textbooks and documents and in-depth interviews, 5 of Buddhist ecclesiastical officials with knowledge and expertise in the Boon Berk Fah tradition and 5 of experts on Buddhism/religious scholars, total of 10 persons. After that, analyzing the content was analyzed, presenting descriptive information. The results of the research revealed that: 1. The concept of beliefs in the Ubosatha Hall’s construction based on Theravada Buddhist Province. As faith increased in the Buddhist community, there was an