รูปแบบการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกายในล้านนา = Model of Educational management of Dhammayuttika Nikaya in Lanna

ตัวเล่มในห้องสมุด

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง

รูปแบบการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกายในล้านนา = Model of Educational management of Dhammayuttika Nikaya in Lanna

ผู้แต่ง

พระมหาเจริญ กตปุญฺโญ (กระพิลา)

พิมพ์ที่

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2567

ภาษา

ไทย

หมายเหตุ

ดุษฎีนิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาประวัติและแนวคิดการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ไทย 2) เพื่อศึกษาการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกายในล้านนา 3) เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกายในล้านนา 4) เพื่อนำเสนอองค์ความรู้เกี่ยวกับรูปแบบการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกายในล้านนา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเน้นวิธีการสำรวจเอกสาร จากงานวิจัยและเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกายในล้านนา และใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก กับกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 20 รูป/คน ซึ่งในงานวิจัยนี้เป็นการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา และนำเสนอข้อมูลเชิงพรรณนาแบบวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า: แนวคิดการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ไทย เน้นการศึกษาพระปริยัติธรรมทุกแผนก สำคัญต่อการพัฒนาความรู้ด้านพระพุทธศาสนาของพระภิกษุสามเณร แต่ในขณะเดียวกัน การศึกษาของคณะสงฆ์ไทยก็ควรพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการจัดการศึกษาแบบสมัยใหม่ เช่น การศึกษาปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษาและระดับอุดมศึกษา เพื่อให้พระภิกษุสามเณรมีความรู้ที่หลากหลาย การจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกายในล้านนา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การศึกษาของคณะสงฆ์ในล้านนาสมัยโบราณ เป็นการผสมผสานระหว่างการเรียนรู้ที่มีลักษณะเฉพาะตามวิถีชีวิต และความต้องการของสังคมสมัยนั้น ต่อเมื่อคณะสงฆ์ในล้านนาได้อิทธิพลการศึกษาอย่างรัฐไทย จากการเข้ามาของกลุ่มพระสงฆ์ในนามคณะธรรมยุติกนิกาย จึงส่งผลให้การศึกษาของคณะสงฆ์ในล้านนาเริ่มเปลี่ยนแปลงไป รูปแบบการศึกษาของรัฐไทยก็เริ่มเข้ามาครอบงำ จึงทำให้ลักษณะเฉพาะหลายอย่าง ถูกปรับเปลี่ยนให้เข้ากับรูปแบบการจัดการศึกษาสมัยใหม่ ซึ่งเป็นการลดทอนอัตลักษณ์การศึกษาแบบล้านนาเดิม รูปแบบการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกายในล้านนา มุ่งเน้นนโยบายและการจัดการศึกษาเป็นระบบ มีการปรับตัวตามยุคสมัย และตอบสนองต่อความต้องการของผู้เรียนผ่านการบริหารจัดการและการพัฒนาหลักสูตรอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ องค์ความรู้เกี่ยวกับรูปแบบการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกายในล้านนา สามารถสรุปได้ดังนี้ คือ TCM ได้แก่ T = Teacher หมายถึง ครู C = Course หมายถึง หลักสูตร และ M = Morality หมายถึง คุณธรรม The objectives of this dissertation are as follows; 1) to study Educational history and concept of educational management of Thai Buddhist order, 2) to study educational management of Dhammayut Nikaya in Lanna, 3) to develop model of educational management of Dhammayut Nikaya in Lanna, and 4) to present new knowledge on model of educational development of Dhammayut Nikaya in Lanna. It is a qualitative research that emphasizes document survey methods from research and documents related to educational management of Dhammayuttika Nikaya in Lanna by means of in-depth interviews with a group of 20 key people. The research contents are analyzed and its data are presented in descriptive manner. The results of research were found that: The concept of educational management of Thai Buddhist order emphasized all fields of Buddhist study which were important for improving knowledge in Buddhism of monks and novices. At the same time, the education of Thai Buddhist order should be continuously developed, especially with modern educational management such as the general section of Buddhist education and the higher education so that monks and novices can acquire diverse knowledge. The education of the Dhammayuttika Nikaya in Lanna especially the Buddhist education in ancient Lanna was a blend of knowledge specific to their way of life and the needs of society at the time. When the Lanna Buddhist order was influenced by Thai state education through the arrival of monks under the Dhammayuttika Nikaya, the education system of the Lanna Buddhist order began to change. The Domination of Thai state educational model led the modification of certain Lanna characteristics to a modern educational model that gradually diminished identity of traditional Lanna education. The educational model of Dhammayuttika Nikaya in Lanna focused on policy and systematic education management. It adapted to all the times and responded to the needs of learners through continuous curriculum development and management. In this case, the body of knowledge regarding the educational management of Dhammayuttika Nikaya in Lanna could be summariz