การอนุรักษ์วิถีชีวิตชุมชนต้นแบบบ้านท่าหิน บนฐานแนวคิดโหนด นา เล อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา = The Reservation of Original Community Way of Life in Bantahin based on Nod Na Le Sathingphra District, Songkhla Province

ตัวเล่มในห้องสมุด

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง

การอนุรักษ์วิถีชีวิตชุมชนต้นแบบบ้านท่าหิน บนฐานแนวคิดโหนด นา เล อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา = The Reservation of Original Community Way of Life in Bantahin based on Nod Na Le Sathingphra District, Songkhla Province

ผู้แต่ง

พระมหามานพ ปภสฺสโร (ขุนแก้ว)

พิมพ์ที่

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2567

ภาษา

ไทย

หมายเหตุ

ดุษฎีนิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อวิเคราะห์สภาพปัญหาทั่วไปเกี่ยวกับการอนุรักษ์วิถีชีวิตชุมชนต้นแบบบ้านท่าหิน บนฐานแนวคิด โหนด นา เล อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา 2) เพื่อวิเคราะห์แนวคิด ทฤษฎีเกี่ยวกับการอนุรักษ์วิถีชุมชนต้นแบบ 3) เพื่อสร้างองค์ความรู้เกี่ยวกับการอนุรักษ์วิถีชีวิตชุมชนต้นแบบบ้านท่าหิน บนฐานแนวคิด โหนด นา เล อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา และ 4) เพื่อนำเสนอองค์ความรู้เกี่ยวกับการอนุรักษ์วิถีชีวิตชุมชนต้นแบบบ้านท่าหิน บนฐานแนวคิด โหนด นา เล อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา การวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยรวบรวมข้อมูลทางเอกสาร สัมภาษณ์เชิงลึก จำนวน 10 รูป/คน และจัดเวทีเสวนากลุ่ม จากผู้เชี่ยวชาญและผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 13 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ และวิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า : 1. สภาพทั่วไปชุมชนบ้านต้นแบบท่าหิน เป็นพื้นที่ราบลุ่มดินมีลักษณะเป็นดินเหนียวและดินร่วนปนทราย ทำให้เหมาะแก่การทำนาเพื่อใช้เป็นอาหารและสร้างรายได้มาตั้งแต่อดีต อีกทั้งเมื่อมีการนำต้นตาลโตนดมาปลูกในพื้นที่คันนาทำให้เกิดพืชเศรษฐกิจที่สามารถทำรายได้ให้อย่างงามให้กับครอบครัว และพื้นที่ยังเป็นพื้นที่ที่มีชายฝั่งทะเลทั้งสองด้านอีกด้วย จึงมีการทำประมงพื้นบ้านที่อาศัยภูมิปัญญาของชาวบ้านในการออกจับปลาด้วย ดังนั้น ชุมชนต้นแบบบ้านท่าหิน คือ การนำเสนอวิถีชีวิต และภูมิปัญญาของคนในพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา ที่มีการประกอบอาชีพหลักจากการใช้ประโยชน์จากตาลโตนดในทุกส่วน การทำนาแบบดั้งเดิม และการทำประมงพื้นบ้านในพื้นที่ของทะเลสาบสงขลา และชายฝั่งทะเลอ่าวไทย เพื่อใช้ในการดำรงชีวิตและหารายได้ให้กับครอบครัวมาช้านาน เป็นชุมชนต้นแบบที่มีค่าควรแก่การอนุรักษ์เพื่อเป็นแหล่งการเรียนรู้วิถีชีวิตตามแบบฉบับพื้นบ้านที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ที่มีการประกอบอาชีพด้วยวิถีโหนด วิถีนา วิถีเล ที่อาศัยต้นทุนของทรัพยากรในพื้นที่ได้อย่างคุ้มค่าและเกิดประโยชน์สูงสุด 2. แนวคิด ทฤษฎีเกี่ยวกับการอนุรักษ์วิถีชุมชนต้นแบบ ควรศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการอนุรักษ์ แนวคิดเกี่ยวกับการบูรณาการ แนวคิดเกี่ยวกับภูมิปัญญา และแนวคิด ทฤษฎีเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมของชุมชน มาใช้ในการอนุรักษ์วิถีชุมชนต้นแบบ 3. การบูรณาการสร้างองค์ความรู้เกี่ยวกับการอนุรักษ์วิถีชีวิตชุมชนต้นแบบบ้านท่าหิน บนฐานแนวคิดโหนด นา เล อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา ประกอบด้วย 1) แนวคิด ทฤษฎีเกี่ยวกับการอนุรักษ์วิถีชุมชนต้นแบบ ประกอบด้วยแนวคิดเกี่ยวกับการอนุรักษ์ แนวคิดเกี่ยวกับการบูรณาการ แนวคิดเกี่ยวกับภูมิปัญญา และแนวคิด ทฤษฎีเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมของชุมชน 2) การมีส่วนร่วมของประชาชน เปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ ของชุมชน ทำให้รู้สึกว่าเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน ส่งผลให้ประชาชนมีความรัก หวงแหน พร้อมที่จะให้ความร่วมมือในการร่วมคิด แลกเปลี่ยนทัศนคติในการหาแนวทางพัฒนาและแก้ไขปัญหาโดยมีชุมชนเป็นศูนย์กลาง 3) การอนุรักษ์ มีการบูรณาการระหว่างภาครัฐ ภาคประชาชน และภาคธุรกิจ ในการร่วมกันดูแล รักษา สงวน ปรับปรุง ควบคู่ไปกับการพัฒนา และยังต้องมีการให้ความสำคัญ สร้างคุณค่า พัฒนาศักยภาพไปพร้อม ๆ กัน อีกทั้งยังรวมถึงต้องปลูกฝังให้มนุษย์เห็นถึงสิ่งที่สำคัญ มีคุณค่า ใช้ให้เกิดประโยชน์ และรักษาและสืบทอดไปยังรุ่นสู่รุ่นให้คงอยู่ต่อไป 4) หลักธรรม พระพุทธศาสนานั้นถือเป็นหัวใจหลักที่ทำให้เกิดสันติภาพให้ชุมชนเกิดความรัก ความเมตตา กรุณา ไม่เบียดเบียนกัน และอยู่ร่วมกันโดยสันติสุข ได้แก่ หลักทศพิธราชธรรม หลักสัปปุริสธรรม หลักพละธรรม หลักพรหมวิหารธรรม หลักสังคหวัตถุ และหลักทิศ 6 มาใช้ 4. การอนุรักษ์วิถีชีวิตชุมชนต้นแบบบ้านท่าหิน บนฐานแนวคิดโหนด นา เล อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา ผ่านรูปแบบที่เรียกว่า WISDOM Model ประกอบด้วย W = Wisdom (ภูมิปัญญา) I = Integration (การบูรณาการ) S = Save (เก็บรักษา) D = Dhamma (ธรรมะ) O = Original (ต้นแบบ) M = Mores (จารีต) The objectives of this research were as follows : 1) To analyze general problems regarding the conservation of the way of life of the Bantahin based on of Nod Na Le, Sathingphra District, Songkhla Province. 2) To analyze the concept. Theory about preserving the way of life of the model community. 3) To create knowledge about preserving the way of life of the model community of Bantahin, based on Nod Na Le, Sathingphra District, Songkhla Province, and 4) to present knowledge about preserving the way of life of the model community. Life of the model community of Bantahin based on Nod Na Le, Sathingphra District, Songkhla Province. This research is a qualitativ