บูรณาการสมาธิในพุทธปรัชญาเถรวาทกับการสร้างงานทัศนศิลป์ = Integrating meditation in Theravada Buddhist Philosophy with the Creation of Visual arts

ตัวเล่มในห้องสมุด

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง

บูรณาการสมาธิในพุทธปรัชญาเถรวาทกับการสร้างงานทัศนศิลป์ = Integrating meditation in Theravada Buddhist Philosophy with the Creation of Visual arts

ผู้แต่ง

สักชาติ ศรีสุข

พิมพ์ที่

นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2568

ภาษา

ไทย

หมายเหตุ

ดุษฎีนิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดทฤษฎีการสร้างสรรค์ทัศนศิลป์ 2) เพื่อศึกษาสมาธิในพุทธปรัชญาเถรวาท 3) เพื่อบูรณาการสมาธิในพุทธปรัชญาเถรวาทกับการสร้างงานทัศนศิลป์ 4) เพื่อเสนอแนวทางการบูรณาการสมาธิในพุทธปรัชญาเถรวาทกับการสร้างงานทัศนศิลป์ ศึกษาข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มตัวอย่าง 3 กลุ่ม ได้แก่ 1) กลุ่มนักวิชาการด้านพระพุทธศาสนา 2) กลุ่มสายงานด้านการสร้างงานทัศนศิลป์ 3) กลุ่มตัวแทนผู้ได้รับอิทธิพลหรือชื่นชอบงานสร้างสรรค์ทัศนศิลป์ ผลจากการวิจัยพบว่า 1. การสร้างสรรค์ทัศนศิลป์ การสร้างสรรค์ขึ้นในรูปแบบ และลักษณะต่าง ๆ โดยแสดงออกทางด้านทักษะ กระบวนการสุนทรียภาพ ความรู้สึกประทับใจ ความสะเทือนอารมณ์ และรสนิยมของแต่ละคนที่ปรากฏให้เห็นในสังคม 2. สมาธิ คือ จิตตั้งมั่นสม่ำเสมอ มั่นคง อยู่กับสิ่งนั้น ไม่ฟุ้งซ่าน ไม่กระสับกระส่าย ไม่กระวนกระวาย แน่วแน่ ถ้าจะพิจารณาคิดสิ่งใด ก็อยู่กับสิ่งนั้นสิ่งเดียว ความตั้งอยู่แห่งจิตความดำรงอยู่แห่งจิต ความมั่นอยู่แห่งจิต ความไม่ส่ายไปแห่งจิต ความไม่ฟุ้งซ่านแห่งจิต ภาวะที่จิตไม่ส่ายไป ความสงบ 3. กลุ่มตัวอย่างได้มีการนำสมาธิ 3 ระดับ คือ ขณิกสมาธิ อุปจารสมาธิ อัปปนาสมาธิ เพื่อใช้กับการสร้างงานทัศนศิลป์ 3 ด้าน คือ ด้านการรับรู้ทางความรู้สึก ด้านการรับรู้ทางการมองเห็นและด้านการรับรู้ทางความคิด 4. แนวทางการบูรณาการ เสนอเป็นแนวคิดของ SCE MODEL : S = Stable Feeling (ความรู้สึก มั่นคง), C = Creative Vision (การมองเห็น สร้างสรรค์), E = Excellent Concept (แนวความคิด เป็นเลิศ) The Dissertation aimed to 1) study the theoretical concept of visual art creation 2) study meditation in Theravada Buddhist philosophy 3) integrate meditation in Theravada Buddhist philosophy with the creation of visual art 4) propose guidelines for integrating meditation in Theravada Buddhist philosophy with the creation of visual art. The study was conducted by conducting in-depth interviews with three sample groups: 1) Buddhist academics 2) visual art creation professionals and 3) representatives of those who are influenced by or enjoy visual art creation. The results of the research found that: 1. Visual art creation was the creation of various forms and characteristics that express the skills, aesthetic processes, impressions, emotions and tastes of each person that are seen in society. 2. Concentration was the mind that was steady, even and stable, staying with that thing, not distracted, not restless, not restless and resolute. If person want to consider or think about something, stay with that thing alone. The stability of the mind, the existence of the mind, the stability of the mind, the unwavering of the mind, the undistractedness of the mind, the state of the mind not wavering and the calmness of the mind. 3. The sample group was exposed to 3 levels of meditation, namely Khanika Samadhi, Upacara Samadhi, and Appanā Samadhi to create visual art in 3 aspects: sensory perception, visual perception and thought perception. 4. Integration approach was proposed as the concept of SCE MODEL: S = Stable Feeling, C = Creative Vision and E = Excellent Concept.